Excursie; Gouda

De dag begon met slagregens en flinke windvlagen, echt zo’n dag dat je beter in je bed zou kunnen blijven. Maar een vijfentwintig-tal mensen waren dan toch in de Volmolen op de Punt nummer 11 letterlijk komen binnendruppelen op deze zaterdagmorgen.
Ze werden daar ontvangen met een brandend haardvuur, een kop koffie of thee met een heerlijke Goudse stroopwafel. Iedereen bekeek de spullen, die de heer J.C. Smit, eigenaar van de Volmolen, in de loop der tijd heeft verzameld. Er hingen kaarten, gereedschappen, oude prenten en teveel om op te noemen. Een gezellige boel en elk mens is toch wel zo nieuwsgierig, dat hij al die zaken op zo’n dag eens nader wil bekijken.

Directeur mevrouw dr. E. den Hartog had twee interessante verhalen met dia’s.

De eerste presentatie ging over de toekomstplannen voor de Ruïne van Teylingen. Ook de particuliere grondbezitters in de naaste omgeving van de ruïne hebben zo hun eigen plannen en die druisen nogal in tegen de ideeën van de Kastelenstichting. Er is veel overleg met o.a. de provincie, de Rijksgebouwendienst, het Samenwerkingsorgaan Holland-Rijnland en niet te vergeten de gemeente. Er bestaan plannen om in de buurt een apart museum te bouwen om het Panorama TulipLand in onder te brengen. Kunstschilder Leo van den Ende verwacht dat het schilderij in 2010 klaar zal zijn. Mogelijk dat dit veelbezochte panorama ook veel bezoekers voor de Ruïne van Teylingen kan aantrekken.

De tweede presentatie ging over de lotgevallen van Jacoba van Beijeren, die van 1425 tot 1428 op kasteel Ter Goude heeft gewoond. Het zat Jacoba in de loop van haar leven niet mee en zij huwde maar liefst viermaal, hoewel ze maar 35 jaar oud werd. Vaak werd zo’n huwelijk niet uit liefde, maar uit pure berekening gesloten. Het ging om macht, bezit en aanzien. Zij trok zich op het eind van haar leven terug op Teylingen, nadat ze afstand had moeten doen van al haar titels. Zij overleed in 1436 aan TBC.

Het volgende onderdeel van de excursie was een bezoek aan het onderaardse keldergewelf onder de Volmolen van de heer J.C. Smit.

Door noeste arbeid zijn allerlei restanten tevoorschijn gekomen. Buurman van den Bergh was van zijn kant ook gaan graven en na verloop van een aantal jaren kwam de verbinding tot stand. Zij legden samen zo’n 50 meter gang bloot en later bleek dat het hier ging om een restant van de keldergewelven, een deel van de buitenmuur en een toren van Kasteel Ter Goude.

Zoals de heer van der Kooij sr. (catering) wist te vertellen: “Er is geen zaterdag zo kwaad, of de zon schijnt vroeg of laat”. En gelijk had hij want het weer klaarde zienderogen op. De groep maakte een korte wandeling rond de Volmolen en werd door Hans Brandhorst gewezen op de zichtbare resten van het kasteel. Het was winderig maar droog en een bleek zonnetje begeleidde ons.

De lunch die volgde was in een woord: fantastisch. Soep, broodjes met allerlei beleg en een ruime keus aan drankjes en als toegift een stukje fruit voor onderweg. We waren weer helemaal geprepareerd voor het volgende onderdeel van de excursie. De bus stond klaar om ons in snel tempo naar Haastrecht te brengen voor een bezoek aan het Museum Bisdom van Vliet.

Adriaan Bisdom vestigde zich in 1692 in Haastrecht en heeft bij die gelegenheid een rode beuk in de achtertuin geplant, die er nu nog staat. Je mag wel zeggen: een enorme boom, die zo goed mogelijk wordt onderhouden. De herinnering aan het burgemeestersgeslacht Bisdom van Vliet blijft levend doordat de laatste telg uit dit geslacht (Paulina) in haar testament heeft bepaald dat het huis een museum moest worden en dat alles zo moest blijven zoals het bij haar overlijden in 1923 was. Zij liet voldoende na om dit te realiseren. Omdat dit soort huizen (en de inrichting daarvan) flink uit de mode raakte, zijn er niet veel voorbeelden meer van te vinden.

Werkelijk alles in de oorspronkelijk staat gebleven en wordt nu door een stichting beheerd.

We werden op een zeer ontspannen en humorvolle manier rondgeleid door vrijwel alle kamers van het huis. De meeste kamers zijn voorzien van porselein, zilver en schilderijen en zelfs de originele vloerbedekking, plafonds en wandbekleding is nog aanwezig. Zeer de moeite waard.

De tijd vloog om en de bus stond alweer klaar om ons de Molenwerf in het oude centrum van Gouda te brengen.

Op die plaats heeft in de 12e eeuw een zogenaamde motte gestaan. In het jaar 1368 werd de Motte afgebroken, maar de 15.000 stenen die daardoor vrijkwamen werden gebruikt bij de bouw van het nieuwe kasteel. De oude sterkte is nog steeds te herkennen aan de wat hogere ligging en de rondlopende slotgracht.

De dag werd door een aantal van de deelnemers besloten door een bezoekje aan een gratis concert door twee afgestudeerde musici van het Rotterdams Conservatorium in de Sint Janskerk, beroemd door zijn glazen.