Excursie; Buitenplaatsen rond Haarlem

Een van onze oudste, zo niet het oudste station van Nederland en met name de restauratie van station Haarlem was de verzamelplek voor deze excursie. De dampende koffie stond ons al te wachten en de excursiegangers druppelden langzaam binnen. Zo als we gewend zijn was de ontvangst weer allerhartelijkst en na het bakkie spoedde we ons door het druilerige weer naar de bus.

Hier bleek dat ons enthousiasme aanstekelijk kan werken, want onze chauffeur wilde speciaal onze club rijden, omdat hij van vorige ritten had genoten van ons gezelschap en interesse.

De bus zette zich in beweging richting Huis Zaanen. Dit huis dat in de voormalige heerlijkheid Sloten is gelegen, ligt midden in het omringende groen. We rondden dit huis, voorzien van de onvermijdelijke paraplu in korte tijd. Een eindweegs verder rijdend stond een medewerker van de Haarlemse stadstuin ons bij het hek op te wachten, om ons het een en ander over de ruïne van het Huis ter Kleef te vertellen.

Idyllisch liggen de resten van het kasteel op het omgrachte eiland. Men ontwaarde de basis van een van de torens, met een aanzet van een kruisribgewelf. De overige fundamenten waren met gele stenen aangegeven.

Naast het bijgebouw met de achthoekige toren, waarin een kaatsbaan was gevestigd, in het helaas moderne kantoorgebouw, was een grote afbeelding van het kasteel in welstand te zien met op de achtergrond Haarlem en een vitrine met opgegraven artefacten. Helaas hebben sommigen dit gemist, daar was het weder debet aan.
Na weer een korte rit, parkeerden we naast het buiten Sparrenheuvel. Dit huis is nu als kantoor in gebruik en van de eertijds lommerrijke tuin is niet veel meer over.

Een van onze leden wist in het kantoor enige informatie te regelen waarvoor een ieder hem dankbaar was.

De voorzijde van het huis bevat in het midden enkele pilaren en pilasters en vanaf de ernaar toe lopende laan was nog een aardig plaatje te schieten.

Naast voornoemde laan was op een heuveltje een rietgedekt bouwwerkje te zien, waarop vermeld staat dat het gaat om een ijskelder. Deze was van het verdwenen huis De Rijp. Langs het bejaardenhuis, de plaats waar het huis heeft gestaan liepen we naar de theekoepel, die een beetje weggedrukt bij de latere bebouwing, vlak aan de huidige weg staat. Ernaast is een blauw richtingbord ook nadrukkelijk aanwezig. Men kan er thee nuttigen. Zo heeft het iets van het oude heeft behouden.

Het was alweer na twaalven en onze chauffeur vervoerde ons naar de andere zijde van de stad, waar de lunch in de eeuwen oude pleisterplaats ”Kraantje Lek”ons wachtte. Tegen over de zeer oude linde, waaruit volgens overleving, alle mensen uit deze omgeving zijn geboren, verlieten we de bus en betraden de zeer sfeervolle ruimte.

Er werd ons een voortreffelijke champignonsoep geserveerd en dan echt vol paddenstoelen en ook het broodjes buffet vond veel waardering.

Goed verzadigd konden we het middagprogramma wel aan en het nabij gelegen landgoed Elswout vereerden we met een bezoek. Door het oude poortgebouw gaande, naderden we het door steigers en groen kunststof omgeven gebouw, want eindelijk wordt het gerestaureerd en voor kantoorgebruik beschikbaar gemaakt. De brede zichtassen moeten vanaf het gebouw een schitterend vergezicht geven en met de bijzondere oranjerie zal het na gereedkoming weer iets van het oude luister terughebben. Ook het omliggende parklandschap is in diverse jaargetijden een aanrader om te bewonderen weet ik uit eigen ervaring. Huize Meerzicht het langs de weg gelegen huis dat lange tijd van de familie van Lennep was is nu opgedeeld in appartementen.

Ernaast ligt Boschbeek dat achter zware bomen nog vol blad bijna niet te zien was. De voorzijde was moeilijk vast te leggen, gelukkig was het bij de achterzijde minder het probleem. De grote tuin met waterpartijen strekte zich ver uit. Na ons aan het blokvormige huis met de koepelvormige uitbouw te hebben vergaapt, spoedde we ons weer naar de bus om in de regen naar ons laatste object te gaan.

De ruïne van het “Huis Ter Heemstede“ verwelkomde ons met een afgesloten hek. Wat nu? Er omheen lopende, bleek dat we via een grasveld, over het kasteeleiland via de vroegere kasteelpoort en de Pons Pacis, de vrede van 1648 brug, op de voorburg konden komen. Van hieruit kon men het binnenhof, het duivenhuis en de andere bijgebouwen bewonderen. Voor de poort van het kasteel en de ombouw ervan is gedeeltelijk materiaal gebruikt van de gesloopte Marepoort uit Leiden.
De brug heeft lange tijd, na de sloping van het kasteel tussen 1810 en 1816, in onderdelen opgeslagen gelegen, maar is in volle luister nu aanwezig. De kasteelplaats was voor enkele jaren volledig begroeid maar later ervan ontdaan is nu goed de omvang van het kasteel met het uitwendige torentje waarneembaar.