Excursie; Wandelen door Voorburg

Voorburg is een aantal zeer interessante buitenplaatsen rijk. Daarnaast zijn er overblijfselen van buitenplaatsen en andere historische objecten. Deze gebouwen stonden centraal tijdens de excursie die op 20 april plaats vond. Bij de diverse huizen werd steeds een korte toelichting op de geschiedenis gegeven.

Tijdens de wandeling gingen we als eerste de buitenplaats Middenburg met overtuin bezichtigen.

Dit huis dateert van oorsprong uit 1657. Het huidige huis, met hek en koetshuis, stamt uit 1869 en is in neoclassicistische trant gebouwd. In 1917 is aan de achterzijde een grote serre aangebouwd. Via het terrein van de voormalige buitenplaats Soomerlust bereikten we het buiten Hofwijk waar Constantijn Huygens rust vond na zijn drukke werkzaamheden aan het Haagse hof. Het huis werd in samenwerking met Jacob van Campen en Pieter Post in 1640 gebouwd.

We bekeken Hofwijk enkel van buiten en liepen verder in de richting van een buitenplaats met een wel zeer markante naam, ""In de Wereldt is veel gevaer", een L-vormig huis daterend uit 1793.

Van ongeveer 1840 tot 1909 was het in gebruik als Jongeheren Instituut voor de beter gesitueerden. Wij vervolgden onze wandeling naar huize Middendorp. In 1452 stond hier al een huis van de van Duivenvoordes. Hiervan zijn de kruisgewelfde kelders nog aanwezig.

Het huidige huis bestaat uit vier 16de-eeuwse huizen. De voorzijde is naar de Vliet gekeerd. Hier verkregen we ook nog een korte toelichting van de bewoner zelf. Hierna even de Vliet over via de Kerkbrug om de voorzijde van Middendorp en "In de Wereidt is veel Gevaer" te kunnen aanschouwen. Tegenover Middendorp lag het buiten Hoeckvliet.

De restanten hiervan zijn een schuur, grutterij en het fabrieksgebouw waar eertijds het beroemde "Eau de Voorbourg" werd vervaardigd. We liepen de Kerkstraat in richting kerk waar op de hoek de 16e eeuwse herberg, rechthuis en gemeentehuis De Swaen in Hollandse renaissance pracht staat te pronken. Het huis werd in 1970 gerestaureerd. Met het Notarishuis eindigde onze ochtendwandeling.

In dit huis is sinds 1968 het museum Swaenstein gevestigd. Hier wachtte ons de koffie en gaf Alexandra van Oosten een lezing over de geschiedenis van het ontstaan van de kastelen en buitenplaatsen in Voorburg. Vervolgens was er tijd het museum zelf te bezichtigen. Er is in dit museum een z.g. Marianne kamer (naar prinses Marianne, die te Voorburg de buitenplaats Rusthof bewoonde) een Romeinse kamer, het Vademecum (geschiedenis van Voorburg aan de hand van prenten) en een ruimte voor wisseltentoonstellingen.

Na het lunchbuffet begonnen we met de middagwandeling. Via de Herenstraat bereikten we Sionslust. De zeer verbouwde, eertijds romantische buitenplaats is vooral bekend door de beroemde achttiende-eeuwse Labadist Dr. Hendrik van Deventer die als eerste een gezwel wist te opereren. De in oorsprong kleine buitenplaats is te herkennen aan drie vensters met een afwijkende indeling. Vervolgens kwamen we via een restant van huize Lusthof aan bij de locatie van huize Den Dom, een buiten dat ooit 30 ha omvatte. Hierop staat Nederlands eerste kinderbewaarschooltje, dat destijds geopend werd door koningin Sofia.

Huize Vreugd en Rust geeft een goed beeld van een buitenplaats met zijn tuinen. Het buiten is ontstaan uit een boerenhoeve. Het in Lodewijk XIV stijl in blokvorm gebouwde huis is in gewijzigde vorm nog aanwezig en is in gebruik als hotel/restaurant.
Naast dit huis lag de buitenplaats Rusthof dat in de 19de eeuw eigendom was van Marianne, prinses der Nederlanden. Het enige wat na de sloop in 1911 overbleef is de Oranjerie annex tuinmanswoning, welke na 1760 zijn huidige vorm kreeg. Dankzij de huidige bewoonster mevr. Verbeek mochten we het interieur bezichtigen. Na deze bijzonderheid gingen we via de markt naar de overtuin van Vreugd en Rust.

Langs het beeld van de gebroeders Huygens om het in 1963 gerestaureerde Hek van Hoekenburg (Arentsburg) te bezichtigen.

In 2001 werd het ijzerwerk wederom onder handen genomen. Het ziet er nu prachtig uit. Langs de voormalige moestuin, nu tennisbanen, bereikten we de, waarschijnlijk door Zocher jr., in 1830 ontworpen Orangerie van Vreugd en Rust.
Via de vroegere oprijlaan van de verdwenen buitenplaats Eynddorp gingen we de Herenstraat weer in en passeerden we het enig overgebleven huis met trapgevel van voor 1522, De Vossenburch. Schuin daartegenover het Gemeentehuis uit 1883. Aangekomen bij de Oude Kerk, waarnaast het Kasteel of Huis van Claes van Voirburch zou hebben gestaan, werd ons de gelegenheid gegeven om de kerk van binnen te bekijken.

Iets wat zeer gewaardeerd werd door iedereen. Verder ging onze tocht nog even langs de Franse Hugenoten kerk, gesticht in 1726.

Voor de thee liepen we naar het laatste object, kasteel De Werve. Hier was de gelegenheid om het bijzondere gebouw van binnen te bewonderen. Het Herenhuis met daarachter het voormalige “bouwhuis” met torentje en waterput, is het enige wat rest van het kasteel. Het gebouw is inwendig verbouwd. Er hangt een bijzondere kaart van het grondgebied van het kasteel uit 1666, waarop aan de onderzijde verschillende aanzichten van De Werve te zien zijn. Onze directeur heeft ons na de thee het een en ander over deze locatie verteld.
De Werve was tevens het einde van de excursie waarna iedereen voldaan weer huiswaarts keerde.

Jurgen van der Kooij