|
Kastelenstichting Holland en Zeeland - Jaaroverzicht 2009 (last update 03-01-10) |
|
Op deze pagina vind u een beknopt overzicht van de nieuwsfeiten en activiteiten van de Kastelenstichting Holland en Zeeland in het jaar 2009. |
|
NIEUWS VAN DE STICHTING |
|
|
In samenwerking met de Rijksgebouwendienst werkt de KSHZ hard aan de toekomst van de ruïnes van Brederode en Teylingen. In beide gevallen dient het metselwerk, om de stabiliteit voor de komende decennia te garanderen, opnieuw te worden gevoegd. Dat betekent dat de ruïnes in de steigers komen te staan. Voor bezoekers is dat meestal niet zo leuk, maar, opdat de KSHZ haar bezoekersaantallen kan behouden, worden er momenteel afspraken gemaakt om van de nood een deugd te maken; goede voorlichting kan er immers voor zorgen dat het juist interessant wordt de ruïnes tijdens de werkzaamheden te bezoeken. Ook wordt bij beide ruïnes druk gewerkt om de publieksvriendelijkheid en attractiviteit te vergroten. Over het algemeen zijn dat plannen van een lange adem. In de samenstelling van het bestuur hebben zich verschillende mutaties voorgedaan. Ir. A. Coops, die zitting had namens de provinciale landschapstichtingen, m.n., het Noord- en Zuid-Hollands Landschap, is uitgetreden. |
|
|
Een nieuw bestuurslid is mr. R.M. Deuling. De vorige beheerders van Brederode, Berto de Jong en Janetta van Someren, zijn per 1 april vertrokken en zijn terug gegaan naar het Zeemuseum in Drenthe, waar ze hun museumcarrière zijn begonnen. Uiteraard betreurt het bestuur dit zeer maar we wensen hen veel geluk en voorspoed in hun nieuwe betrekking. Door het vertrek van de Beheerders was het bestuur genoodzaakt een sollicitatieprocedure te starten om nieuwe beheerders te vinden. Deze procedure heeft vele reacties opgeleverd en er is inmiddels een nieuw beheerders echtpaar geïnstalleerd. Lees verder bij "Nieuws van Brederode" Wegens omstandigheden was het Jaarboek 2008, met als onderwerp de kastelen en buitenplaatsen rond Delft, vertraagd. Het boek werd op 28 november aan de begunstigers gepresenteerd. Tevens wordt er gewerkt aan het Jaarboek 2009 dat zal handelen over de laatste adellijke bewoonster van Brederode, Yolande de Lalaing, de echtgenote van Reinoud II van Brederode. Dit jaarboek zal vermoedelijk begin 2010 gereed zijn. |
![]() |
|
Presentatie jaarboek 2008 |
|
|
Na veel tegenslag, die het tot stand komen van dit boekje trof, werd op maandag 23 november het eerste exemplaar van het Jaarboek 2008, Buitenplaatsen in de omgeving van Delft, overhandigd aan de dijkgraaf van Delfland mr. M.A.P. van Haersma Buma, in het Gemeenlandshuis te Delft. Presentatie jaarboek in Delft |
|
![]() |
Op zaterdag 28 november werd het Jaarboek 2008, gepresenteerd aan haar begunstigers. De presentatie vond plaats op een hele toepasselijke locatie, nl. Stadsherberg de Mol. Het monumentale pand, waarin de Stadsherberg is gevestigd, werd gebouwd in 1563 als Stadsvondelingenhuys en fungeert sinds 1980 als Middeleeuws restaurant. Voorafgaand aan de presentatie waren er lezingen van verschillende personen. Het welkomstwoord werd verzorgd door Mevrouw E. M. Timmers-van Klink, voorzitter van de Kastelenstichting Holland en Zeeland, gevolgd door de inleiding op het boekje van Dr. E. den Hartog, directeur van de Stichting. De volgende spreekster was Mevrouw L. Driesen-van der Male, zij heeft voor het boek een artikel geschreven over huize Zuidhoorn, "in afwachting van een nieuwe functie". Drs. E. Bult, bestuurslid van de stichting en voormalig stadsarcheoloog van de stad Delft, vertelde vervolgens over de ontwikkeling van Delft van agrarisch dorp tot middeleeuwse stad met zijn talloze bierbrouwerijen. |
| In 2010 bestaat de Kastelenstichting Holland en Zeeland 25 jaar. De secretaris vertelde over de ontwikkelingen van de stichting in afgelopen periode. Het laatste woord was voor Dr. E. den Hartog. Zij overhandigde de boekjes aan de auteurs, die hun medewerking hebben verleend aan het tot stand komen van dit boekje en dankte ze voor hun medewerking. | |
|
Het Jaarboek 2008 van de Kastelenstichting Holland en Zeeland is geheel gewijd aan de buitenplaatsen rond Delft. Auteurs en inhoud: Elizabeth den Hartog: Delft, een stad met een gering aantal buitens Roelof Tuin: Het Gemeenlandshuis van Delfland, een modieus stadspaleis van een Bourgondiër Annelot Witsenburg: De buitenplaats Sion Marika Keblusek: Een zwarte doos op een buiten bij Delft: Engelse royalisten op “De Ruit” C. Willemijn Fock: De buitenplaats Pasgeld bij Delft ten tijde van Pieter Teding van Berkhout Linda Driesen-van der Male: Zuidhoorn, in afwachting van een nieuwe functie |
![]() |
|
Excursies |
|
Voorjaarsexcursie naar Vianen |
|
De voorjaarsexcursie stond gepland voor 4 april. De tocht ging ditmaal naar Vianen. In restaurant De Vrijstad werden we ontvangen met koffie. Hierna ging het gezelschap naar de Grote kerk waar een gids ons het e.e.a. vertelde over de geschiedenis van de kerk, Vianen en de Brederodes, die een lange en woelige tijd de scepter over dit gebied zwaaiden. Na de kerk bezichtigd te hebben werd er geluncht in restaurant “de Vrijstad. Na de lunch bezochten we het stadhuis met de 15e eeuwse voorgevel van natuursteen. Deze is voorzien van diverse wapenschilden en kruiskozijnen en boven de deur de Hollandse leeuw. Door een gids werd het e.e.a. verteld over de schilderijen die in het stadhuis hangen en het gebouw zelf. Na deze bezichtiging werd de stad verder verkend. We bezochten o.a. de Lekpoort en de plaats van het in 1828/29 gesloopte kasteel met pomp uit 1648 en de 17e eeuwse Bosch- of Hofpoort met de brug over de gracht. Terug in de Grote Kerk was het tijd voor een borrel. Directeur dr. E. den Hartog hield hier haar Power-Point lezing over Yolande de Lalaing, echtgenote van Reinout III van Brederode, aan de hand van het getijdenboek, dat zich in Engeland in een universiteitbibliotheek bevind. Met deze lezing werd deze excursie beëindigd. |
|
Najaarsexcursie naar Vlissingen en Veere |
|
|
De
najaarsexcursie ging op zaterdag 10 oktober naar Zeeland. Onze eerste
bezoek was aan huize Het Park, gelegen in de voormalige tuinen van het
kasteel in West-Souburg, waar we door de familie Beerman met koffie
werden ontvangen. In het park werd ook gekeken bij de gedenknaald Marnix
van St. Aldegonde. |
|
|
|
|
|
NIEUWS VAN TEYLINGEN Beheerder: dhr. G. Rutgrink In 2009 trok de Ruïne van Teylingen ruim 7.100 bezoekers
|
|
De Ruïne van Teylingen in "Verre verwanten" |
|
|
Verre Verwanten Radio bracht de zomer van 2009 een bezoek aan de beroemdste ruïnes van ons land. Deze tocht langs de vergane glorie van Nederland eindigde 29 augustus met de Ruïne van Teylingen.
Vanuit deze
ruïne in de Bollenstreek praatte Ben Kolster met dr. Elizabeth den Hartog en
met Cees van Biezen, groot kenner van de geschiedenis van Slot Teylingen.
Met verhalen over de Heren van Teylingen en uiteraard over de beroemdste
bewoner van het toenmalige slot: Jacoba van Beieren. |
![]() |
|
"Ruïne moet visitekaartje van Teylingen worden" |
|
![]() |
Het college van Teylingen heeft aan Copijn Tuin- en Landschapsarchitecten de opdracht verleend voor het opstellen van een visie over de ruïne van Teylingen en omgeving. Het bureau moet een goed plan opstellen, zodat de ruïne op zowel cultuur historisch als toeristisch vlak een parel van Teylingen wordt. In de afgelopen jaren heeft de gemeente geprobeerd om samen met de Kastelenstichting Holland en Zeeland, Panorama Tulipland en andere betrokkenen een gemeenschappelijke overeenkomst te realiseren voor een gebiedsvisie. Het is echter nog altijd niet gelukt om tot een aanvaardbaar en haalbaar plan te komen. Deze visie moet uitgaan van de basisgedachte voor de ruïne van Teylingen: Het vergroten van de zichtbaarheid en leefbaarheid van de ruïne van Teylingen. En kan de ruïne van Teylingen toeristisch aantrekkelijker ingezet worden? |
|
De ruïne is in bezit van de Rijksgebouwendienst en wordt beheerd door de Kastelenstichting. De Kastelenstichting is bepalend in de besluitvorming en wil dat de ruïne in de huidige staat wordt geconsolideerd. |
|
|
Prijs voor Schoolproject archeologie van de ruïne van Teylingen |
|
|
|
Op maandag 5 oktober ontving de Ruïne van Teylingen de Erfgoedspoor-bokaal 2008-2009. De Ruïne heeft deze prijs ontvangen omdat zij door het basisonderwijs als ‘beste erfgoedinstelling 2008-2009’ is beoordeeld. De Ruïne maakte een bijzonder erfgoedproject voor de basisscholen in Noordwijk die deelnemen aan Erfgoedspoor.De bokaal werd uitgereikt door de heer Martijn Vroom, wethouder van de gemeente Noordwijk en in ontvangst genomen door de heer Rutgrink, beheerder van de Ruïne van Teylingen.
De Ruïne ontving hoogste waardering van het
basisonderwijs ‘vind je er nog wat van?’ |
|
In dit project beleven de leerlingen, met een archeologiekist van het Erfgoedhuis als uitgangspunt, het werk van een echte archeoloog. Ze determineren in de klas bodemvondsten, maar het leukste onderdeel is toch het bezoek aan de Ruïne, waar zij onder de enthousiaste leiding van Gerard Rutgrink met de veldwerkkit aan de slag gaan. Als ‘echte’ archeologen gaan zij daar aan het werk. De geschiedenis van de Ruïne en het gebied daaromheen komt voor hen door de inspirerende leiding van de heer Rutgrink tot leven. Hun opgegraven vondsten mochten zij afgelopen jaar zelfs in een speciale vitrine in de bibliotheek van Noordwijk tentoonstellen. |
|
|
Evenementen op Teylingen |
|
19 april - Dag van het kasteel in de Bollenstreek 2009 |
|
|
Voor de derde keer werd op 19 april de Dag van het Kasteel in de Bollenstreek georganiseerd. Deelnemende kastelen waren dit jaar kasteel Keukenhof met theehuis Frederikshof en 't Huys Dever in Lisse, de Ruïne van Teylingen in Voorhout en 't Huys te Warmont in Warmond. Een zonnige dag met weinig wind. Een ideale dag om een fietstocht door de bloeiende bloembollenstreek te maken. Heel veel mensen grepen deze gelegenheid dan ook aan. Tussenstops konden gemaakt worden bij de vier deelnemende kastelen. Zo was er op kasteel Keukenhof/theehuis Frederikshof muziek te beluisteren. In Huys Dever waren de “Graven van Holland” actief. In Huys te Warmont ontvingen de Baron van Leyden en zijn familie de bezoekers. |
![]() |
|
In de Ruïne van Teylingen hadden de “Huurlingen van Voorne” samen met Jacoba van Beieren hun kamp opgeslagen . De “Compagnie van Brederode” bezette de boomgaard. Meerdere malen waren er demonstraties handboogschieten. De “Brederodes” lokten de “Voornes” uit een uitval te doen. De overmacht van de “Brederodes” was te groot voor de “Voornes”, waardoor Jacoba werd ontvoerd en haar lijfwacht het met de dood moest bekopen. De Dag van het Kasteel in de Bollenstreek is een initiatief van de vriendenstichtingen van Teylingen (Kastelenstichting Holland en Zeeland), Dever (Stichting Huys Dever en de Stichting Vrienden van Dever), en Keukenhof (Stichting Landgoed Keukenhof) |
|
![]() |
10 mei - Dierendag op de ruïne van Teylingen
Dierendagen en handboogschieten bij de ruïne van Teylingen, deze dag werd mede mogelijk gemaakt met medewerking van ‘t Huys Baersenbrouc (levende geschiedenis) en Scutterie Sint Sebastiaen uit Alphen a/d Rijn |
|
1 juni - Nationale Kastelendag op de Ruïne van Teylingen |
|
|
Het was prachtig weer maar toch was niet iedereen naar het strand.
Maar liefst 800 mensen kwamen op de jachtdemonstratie en de
roofvogelshow op de ruIne van Teylingen af. Na de jachtdemonstratie was er een roofvogelshow (ook twee maal). Ook hier werd veel verteld over de vogels (uilen, valk, gier, kara kara, adelaar ed). Ook de jeugd werd erbij betrokken. Zij moesten in een lange rij naast elkaar op de grond gaan liggen om te luisteren of ze het konden horen als er een uil vlak over hen heen vloog. Een andere keer moesten ze, als bomen in een bos, in twee rijgen gaan staan. Daar vloog de valk tussendoor. Konden ze goed zien hoe deze vogel met jagen door een bos kon vliegen. |
![]() |
| De gemeente Teylingen had, voor deze “Nationale Kastelendag”, een subsidie van € 1.000 beschikbaar gesteld . | |
|
12 & 13 september - Open Monumentendagen op ruïne van Teylingen |
|
|
De
Ruïne van Teylingen stond dit monumentenweekend bol van de
activiteiten: Celtic Britain, een jonge re-enactmentgroep uit
Rotterdam kwam zwaardvechter demonstraties geven en had een klein
kampement opgeslagen. |
|
|
24 en 25 oktober - Belegering van de Ruïne van Teylingen |
|
|
In het kader van “De week van de Geschiedenis” organiseerde de beheerder, Gerard Rutgrink, samen met “De Compagnie van Cranenburgh”, een belegering bij de Ruïne van Teylingen. In totaal stonden er ruim 40 tenten van 15 middeleeuwse groepen uit binnen- en buitenland op het weiland naast de Ruïne. In de boomgaard was er een gezellige middeleeuwse markt. Door subsidie van de gemeente van Teylingen hoefde men zaterdag niet in de regen te zitten. Er was een grote overdekte tribune geplaatst. Vanaf deze plek had men een mooi zicht op het slagveld dat zich op de Voorburgt afspeelde. Een groep Hoekse aanhangers probeerde gravin Jacoba van Beieren te bevrijden uit de handen van de Kabeljauwse en Bourgondische tegenstanders. Er werd stevig op elkaar ingehakt, wat voor het toegestroomde publiek een fantastisch schouwspel opleverde. |
![]() |
|
Als organisatoren kunnen we terugkijken op een geslaagde afsluiting van het seizoen. In totaal waren er 1.700 bezoekers. Deze bezoekers, veelal met fietsen en auto, konden door de goede samenwerking met de buren hun vervoermiddel dichtbij parkeren. Bekijk hier het fotoboek van deze dag Bekijk hier het fotoboek van de Teyding Bekijk hier het fotoboek van het kampement van Hedwig Reunes |
|
|
NIEUWS VAN BREDERODE Beheerders: dhr G. Brouwer en mevr. A. Dijkstra In 2009 trok de Ruïne van Brederode 12.737 bezoekers (gemeten van 1 mei t/m november) |
|
|
Nieuwe beheerder voor Ruïne van Brederode |
|
|
De Ruïne van Brederode heeft een nieuw beheerderechtpaar. Gert Brouwer (52) en zijn vrouw Anneke Dijkstra (48) hebben deze leemte ingevuld die was ontstaan na het vertrek op 1 april van Bertho en Janette de Jong. Het nieuwe beheerderechtpaar is aangesteld na het nauwkeurig doornemen van meer dan driehonderd sollicitatiebrieven. Brouwer en Dijkstra hebben allebei een langdurig arbeidsverleden in de jeugdhulpverlening. |
|
|
De Ruïne van Brederode in "Verre verwanten" |
|
Verre Verwanten Radio bracht de zomer van 2009 een bezoek aan de beroemdste ruïnes van ons land. Deze tocht langs de vergane glorie van Nederland begon 25 juli met de Ruïne van Brederode.
Op de ruïne van Brederode praatte Presentator Ben Kolster, in de
uitzending van 25 juli, met dr. Elizabeth den Hartog, directeur van de Kastelenstichting Holland
en Zeeland en met ir. Wim Polman, secretaris van de stichting én
groot liefhebber van de Ruïne van Brederode. Het drietal ging terug
naar het eind van de 13e eeuw, wanneer Willem I Heer van Brederode
zijn kasteel voltooit. Wat gebeurde er de eeuwen daarna met het
kasteel en zijn bewoners en waarom raakte de vesting uiteindelijk in
verval? |
|
Grachten droog rond de ruïne van Brederode |
|
|
2008 was bij de ruïne van Brederode de droge slotgracht een probleem. De Brederoodse beek die in Bloemendaal ontspringt en door Santpoort-Zuid stroomt stond bijna een half jaar droog. De slotgracht van de ruïne van Brederode, die ook door deze beek wordt gevoed, stond sinds mei ruim een halve meter lager en stroomde niet meer door. De problematiek van de lage waterstand is in de omgeving van de Ruïne van Brederode een jaarlijks terugkerend fenomeen maar volgens het Hoogheemraadschap van Rijnland is het steeds lagere waterpeil in de slotgracht van de Ruïne van Brederode het gevolg van een lange, droge zomer. |
![]() |
|
Volgens de Rijksgebouwendienst was er echter geen gevaar voor de ruïne zelf maar mogelijk wel risico voor de omliggende flora en fauna. Om antwoord te krijgen of de huidige bouwactiviteiten in de omgeving op de lage waterstand van invloed zijn, wordt momenteel nader onderzoek ingesteld en wordt met alle betrokkenen, zoals de bouwer, de projectontwikkelaar, de gemeente en het hoogheemraadschap, gesproken; hierbij speelt ondermeer een rol het vermoeden dat bij bemaling van het bouwterrein meer grondwater is onttrokken en afgevoerd via het gemeenteriool dan oorspronkelijk is overeengekomen. <<< Lees meer hierover als ook de reactie van de K.S.H.Z. >>> |
|
|
Evenementen op Brederode |
![]() |
De op 1 april in dienst getreden beheerders hebben een druk jaar achter de rug met vele activiteiten. Hieronder treft u een opsomming aan. Tientallen scholen kwamen de ruïne kwamen bezoeken, rondleidingen en speurtochten waren aan de orde van de dag. Ook veel groepen volwassenen kwamen langs op afspraak om de geschiedenis van de ruïne te ervaren met o.a. een rondleiding. Wat er uitsprong was een groep van meer dan 30 blinde personen uit Oostenrijk die met hun begeleiders de ruïne hebben ervaren en die de geschiedenis hebben gehoord en gevoeld. Vele wandel-, fiets- en fotoclubs bezochten het afgelopen jaar de ruïne en zijn er de nodige trouwfoto’s gemaakt. Niet zelden moesten de bruidsparen op elkaar wachten om de mooiste foto's op de mooiste plekken te maken. Ook is Brederode het afgelopen jaar het decor geweest voor foto- en modeshoots. Tevens zijn er muziekclips opgenomen, films gemaakt in het kader van afstudeerprojecten van de filmacademie/opleidingen en is er een zwartepieten film opgenomen. |
|
Met regelmaat kwamen 3 speellieden spontaan langs om op oude muziekinstrumenten oude volksliedjes te spelen tot groot genoegen van alle aanwezigen op dat moment. |
|
|
2 mei - Thema fietstocht bij Brederode Thema: Verzet in Velsen tijdens de tweede W.O. |
|
|
Op 2 mei was er vanuit Velsen een thema fietstocht die ook de ruïne van Brederode aandeed. Het onderwerp van deze fietstocht was: Het verzet in Velsen tijdens de tweede W.O.. Dhr Hartendorf verzorgde op Brederode een lezing over o.a. joodse onderduikers op Brederode. De ruïne van Brederode was gedurende de 2e W.O., vanwege zijn ligging in de duinen en bossen een ideale verstopplaats voor onderduikers. Toen tijdens de pinksterdagen in 1944 de jeugdstorm van de N.S.B. een propagandafilm kwam opnemen leverde dat de nodige problemen voor de onderduikers op. Gelukkig werden ze toen niet ontdekt. |
|
22 mei - Kennemerverhalenfestival op de ruïne van Brederode |
|
Zaterdag was de ruïne van Brederode weer het decor van het Kennemerverhalenfestival. 4 verhalenvertellers vertelden verhalen rond het vuur, muzikaal omlijst door 'de scrik der zee'. |
|
1 augustus t/m 6 september – beeldententoonstelling op de ruïne van Brederode “Paardenkunst” |
|
|
8 kunstenaars hadden meer dan 100 beelden (groot en klein) over de ruïne tentoongespreid. Initiatief neemster was mevr. Pillar, zij heeft ook het levensgrote (en levensechte) beeld van pikeur op sulky met paard gemaakt, dat in diezelfde periode is onthuld door dhr. Hans IJsvogel (bekent van NOS sport) te Santpoort Noord. Dit alles in het kader van 250 jaar kortebaan harddraverij en de Santpoortse feestweek. In de eerste week van augustus was de Santpoortse feestweek. Op het weiland naast de ruïne werden vele activiteiten gehouden: paardendressuur- springen, oude koetsen en karossen,behendigheidswedstrijd voor oude tractoren, oldtimershow met antieke motoren, brommers, auto's, vrachtwagens en antieke machines zoals: stoomwalsen, dorsers, houtzaag en brandblusapparatuur. |
![]() |
|
26 september – Muziek op de ruïne van Brederode |
|
Optreden van de bands Blues Control (blues) en Harmoney Glenn (Ierse
traditionele folkmusic) |
|
21 t/m 26 oktober - Week van de Geschiedenis op de ruïne Thema: Oorlog en Vrede |
![]() |
Sinds lange tijd was de compagnie van Brederode weer thuis op de ruïne van Brederode. In het kader van de week van de geschiedenis hadden ze in de ruïne een klein kampementje opgeslagen. Een kooktent, een boogschietbaan en de torenkamer was ingericht als herekamer. Natuurlijk stonden er ook poortwachters bij de poort. De bezoekers konden onder begeleiding schieten en allerlei vragen stellen over de middeleeuwen, ook viel er veel te zien, m.b.t. kleding en harnassen. Voor elk wat wils, de week is goed bezocht er kwamen 1050 bezoekers naar de ruïne. Op woensdag- en op vrijdagmiddag werd er muziek gemaakt door de Speellieden. |
|
8 november - Muziek in de Toren op Brederode Met Papa Luigi e Amici |
|
|
De nieuwe beheerders hadden voor het winterseizoen een nieuwe activiteit bedacht, namelijk: Muziek in de Toren; bij een knapperend openhaardvuur, waarbij een gevarieerd muziekaanbod geboden zou worden. Zigeunerjazz was de eerste met Papa Luigi et amici. |
|
|
Het was niet uitverkocht maar de muziek was hartverwarmend. Dit was wel nodig ook, want ondanks de open haard en hulpkacheltjes was het toch nog aan de frisse kant. Het was een gezellig samenzijn en de liedjes werden op humoristische manier aan elkaar gepraat. De zigeunerjazz is een genre wat goed tot z'n recht komt in de ambiance van de Ruïne. Na deze avond zou originele blues, Ierse traditionele volksmuziek en Nederlandstalige muziek volgen. Tot een vervolg is het niet gekomen omdat er iets over het hoofd gezien was. De beheerders werden erop gewezen dat een kolonie vleermuizen in de toren overwintert en aangezien ze bij wet zijn beschermd mogen ze gedurende hun winterslaap niet gestoord worden en dat doen we dus ook niet. |
![]() |
|
20 november - Boekpresentatie op de ruïne van Brederode |
|
Website van de kastelenstichting Holland en Zeeland |
|
In 2009 heeft de website van de Kastelenstichting Holland en Zeeland
70.986 bezoekers getrokken, deze bezoekers hebben samen 161.572 pagina’s
bekeken.
De drukst bezochte maand is
de maand januari met 11.879 bezoekers.
De meeste bezoekers in één maand trok de vacature voor een beheerderpaar
voor Brederode met 6.584 bezoekers.
De minste aantal bezoekers
trok de maand december, toen bezochten 4.290 mensen de website. |
|
Bronnen: Nieuwsbrieven Kastelenstichting Holland en Zeeland 2009 Beheerder ruïne van Teylingen, dhr. G Rutgrink |