De ruïne van Brederode in Santpoort raakt in de problemen doordat het grondwaterpeil veel te laag is. De beheerders van het voormalige kasteel luiden nu de noodklok. Volgens de beheerders is de lage waterstand wel ernstiger voor de natuur dan voor de ruïne.

De muren beginnen af te brokkelen, houten beschoeiing begint te rotten. Vissen kunnen geen kant meer op en het verlaagde grondwaterpeil begint ook zijn tol te eisen onder de bomen rond de Ruïne van Brederode.

De oorzaak is het sterk verlaagde waterpeil in de slotgracht, de oplossing is nog niet gevonden. "Maar het wordt hoog tijd dat er iets gaat gebeuren", stellen beheerders Gert Brouwer en Anneke Dijkstra. "Anders houden we hier een nog verder afgebrokkelde ruïne, zonder slotgracht en zonder bomen over."

De ruïne zelf is natuurlijk bijzonder maar dat is hij onder andere vanwege zijn plek. Op een oude strandwal, een natuurlijke verhoging in het eeuwenoude landschap. Een landschap met een wirwar van duinrelletjes en andere stroompjes waarin er in de loop der tijd velen zijn omgelegd, op het riool zijn aangesloten of gewoon gedempt.

"Moetje die onderste rand stenen van het fundament eens zien", zegt ruïnebeheerder Gert Brouwer terwijl hij rond Brederode loopt.

 "Stenen die altijd onder water hebben gelegen komen opeens droog te liggen. Daar maakt de Rijksgebouwendienst zich ernstig zorgen over", zegt hij. "Een steen werkt als een spons, die zuigt zich vol water. Als hij dan langdurig droog komt te liggen gaat hij veranderen. Wie weet wat voor gevolgen dat kan hebben." Het dalende waterpeil speelt sinds mei dit jaar. "Toen zijn de bruggen vervangen in de slotgracht. In de eerste week kon het ponton met de brugdelen er prima doorvaren, maar in week twee liep hij af en toe al aan de grond. Volgens de aannemer is er bij de bouw van de bruggen niks fout gegaan dus moet de oorzaak voor het dalende waterpeil elders liggen."

De slotgracht rond de ruïne krijgt via twee routes water. De eerste waterstroom is afkomstig van het oude openluchtzwembad. Onder het grote bad ligt een wel waar duinwater uitstroomt het bad in.          Overtollig water werd via het kleine bad en een duiker naar de slotgracht

gepompt. "Het zwembad is al tijden dicht. Het terrein is nu van een project-ontwikkelaar die er wil gaan bouwen. De wel is verzand dus via deze route stroomt er geen water meer naar de ruïne", legt Brouwer uit. "Die wel is overigens makkelijk weer open te maken."

Dichtgemetseld

Route twee heeft zijn oorsprong bij het Provinciaal Ziekenhuis (PZ) dat even verderop op Bloemendaals grondgebied ligt. De grote vijver daar had twee overstort mogelijkheden. De ene, direct naar de kleine vijver is dichtgemetseld. De tweede overstort loopt via een lange rondlopende sloot naar de kleine vijver. Vanuit de kleine vijver gaat een duiker naar de gracht bij Brederode. In de sloot bij het PZ is op een plek een dam geslagen waardoor het water een enorme omweg moet maken. Bovendien is het peil in de vijvers en sloten rond het PZ ook al zeer laag. Er komt via deze route ook geen water meer naar het oude kasteel.

Omdat deze twee belangrijke routes zijn afgesloten stellen Brouwer en Dijkstra dat het een structureel probleem is.

"Nadat we de Rijksgebouwendienst hebben ingeseind is er een dag of vijf een klein stroompje water geweest vanaf het PZ. Daarna is het droog gebleven. Dat stroompje is ook niet genoeg. De grond rond de ruïne is compleet verdroogd, dat moet eerst helemaal opnieuw verzadigen."

  Bekijk de uitzending van RTV Noord Holland.

Grotere kaart weergeven

Terrein van het voormalig Provinciaal Ziekenhuis met grote vijver

Hoogheemraadschap: Niks mis aan sloten Park Brederode

Volgens het Hoogheemraadschap van Rijnland is het steeds lagere waterpeil in de slotgracht van de Ruïne van Brederode het gevolg van een lange, droge zomer. Uit meteorologische gegevens blijkt de zomer in Kennemerland echter maar iets droger te zijn geweest dan normaal.

Ingrepen in de waterhuishouding in het nabijgelegen Park Brederode kunnen in elk geval niet de oorzaak zijn van de problemen rond het oude slot, stelt het hoogheemraadschap.

De Brederoodse beek