Landgoederenzone Wassenaar

grootste beschermd dorpsgezicht van Nederland

(last update 05-01-08)

 

Het aaneengesloten groene gebied van de gemeenten Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg is officieel het grootste beschermde dorpsgezicht van Nederland. Het gebied dat voornamelijk uit landgoederen bestaat, heeft een omvang van 28 vierkante kilometer.

Directeur Kees de Ruiter van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) maakte de aanwijzing tot beschermd dorpsgezicht officieel bekend in het Wassenaarse raadhuis de Paauw. Hij deed dat in het bijzijn van de burgemeesters van de drie gemeenten en de Stuurgroep van het Pact van Duivenvoorde.

De stuurgroep bestaat uit drie wethouders van Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg. Uitzonderlijk is dat het gaat om gebied dat zich uitstrekt over drie gemeenten. Het omvat een aangesloten reeks van landgoederen, buitenplaatsen met bijbehorende parken, tuinen, landerijen met boerderijen en villawijken met wijk- en groenvoorzieningen. In het gebied liggen onder meer om de landgoederen Zuidwijk, De Horsten, Duivenvoorde, Clingendael, Backershagen en De Paauw en villaparken De Kieviet en Oud Wassenaar.

Kaart: Het Pact van Duivenvoorde

Pact van Duivenvoorde

Een zeldzaam gebied in de drukke Randstad, niet alleen qua uiterlijk maar ook qua invulling. In de zone zijn de historisch geografische, landschappelijke en cultuurhistorische kenmerken uit de zeventiende tot en met de vroege twintigste eeuw nog goed herkenbaar. De drie gemeenten zijn erg blij met de waardering voor het bijzondere karakter van de Landgoederenzone.

Foto: Jurgen van der Kooij

,,Het is nogal uitzonderlijk dat een dorpsgezicht zich over meerdere gemeenten uitstrekt. Het is ook nog eens het grootste dorpsgezicht van Nederland. Het kostte extra veel tijd om dat goed te regelen”, legt woordvoerder Ben de Vries van de RACM uit.

Daar komt bij dat de aanwijzing bij de vorige gemeentebesturen gevoelig lag. ‘Er was wat aarzeling over het proces. Bestuurders vroegen zich af of het wel nodig was en waren bang dat het gebied als het ware op slot zou gaan. De huidige bestuurders dragen het voorstel wel en zetten zich sterk in voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied’, licht De Vries toe.

Historisch structuur

Volgens De Vries gaat het er bij de aanwijzing tot beschermd dorpsgezicht vooral om dat de historische structuur wordt beschermd. ,,Je kunt dan niet bijvoorbeeld zomaar een plein, waterloop of landgoedgrens aanpassen. Nieuwe ontwikkelingen zijn nog steeds mogelijk, maar moeten liefdevol en met aandacht plaatsvinden binnen het historische karakter van het gebied.”

De drie gemeenten Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg hebben met het zogeheten Pact van Duivenvoorde de handen ineengeslagen. In het Pact van Duivenvoorde spannen ze zich al geruime tijd in om de unieke groene verbinding tussen de kust en het Groene Hart in stand te houden en te versterken.

Met het project "Duin, Horst en Weide" richt het Pact zich daarbij niet alleen op cultuurhistorische, maar ook op landschappelijk en ecologische waarden.

Foto: Jurgen van der Kooij

Zo worden de karakteristieke structuur en de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied vastgelegd in bestemmingsplannen, zodat deze waarden bij toekomstige ontwikkelingen als zwaarwegend belang worden meegenomen. Als gevolg hiervan is het in de zone verboden om een bouwwerk geheel of gedeeltelijk af te breken zonder een (sloop)vergunning.

Ook is in het beschermd dorps gezicht voortaan een (lichte) bouwvergunning nodig, voor wat eerder bouwvergunningvrij gebouwd kon worden. 

Foto: Jurgen van der Kooij

Veel bewoners zijn blij met de nieuwe status want aan de horizon ziet men de verstedelijking toenemen. Veel villabezitters zijn blij met de nieuwe status omdat het voor hun een verzekering is dat de woonomgeving zoals zij dat gewend zijn behouden blijft. Ook hopen zij dat de gemeente of het rijk over de brug wil komen om een deel van de kosten te dragen. Want historische villapanden moeten onderhouden worden en dat brengt veel kosten met zich mee. Wie de status bepaalt, de overheid dus, heeft ook een verantwoordelijkheid menen zij.

Bekijk de beelden van RTV West

Bronnen:

Gezamenlijk persbericht van: Wassenaar, Voorschoten, Leidschendam-Voorburg en de RACM van 23 november 2007

http://www.binnenlandsbestuur.nl

http://www.pactvanduivenvoorde.nl

http://www.westonline.nl

©2008 Kastelenstichting Holland en Zeeland