Publicaties van de

Kastelenstichting Holland en Zeeland

(Last update 01-05-10)

INHOUD

Yolande van Lalaing (1422 –1497)

Buitenplaatsen in de omgeving van Delft

Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen

Over ambachtsheren en kasteelbergen

De ruïnes van Teylingen en Brederode verbeeld

Dieren in en rond kastelen

De archeologie van Teylingen en Brederode

Het landgoed Leeuwenhorst bij Noordwijkerhout

De kastelen en buitenplaatsen rond Leiden

Bezoekersgids voor de Ruïne van Teylingen

Jaarboek 2009 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Yolande van Lalaing (1422 –1497),
kasteelvrouwe van Brederode

Afbeelding uit het getijde boek van Yolande de Lalaing (Oxford)

Yolande van Lalaing zit geknield voor de maagd Maria.

 

Het Jaarboek 2009 is geheel gewijd aan Yolande van Lalaing, echtgenote van Reinoud II van Brederode, de laatste adellijke kasteelvrouwe van Brederode. Hoewel haar leven kleurrijk en tragisch genoemd kan worden is zij nog nooit onderwerp geweest van historisch onderzoek of publicaties. Dit jaarboek hoopt deze leemte te vullen. In de deze bundel wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de bibliotheek van de Brederodes, aan de datering van de zogenaamde Brederode-kroniek die speciaal voor Yolande geschreven is, en aan Yolande’s getijdenboek. Dit kostbare manuscript is een van de mooiste vijftiende-eeuwse handschriften uit de noordelijke Nederlanden maar is desondanks tot nu toe nauwelijks bestudeerd en enkel terloops in de literatuur genoemd. Aandacht is er ook voor Yolande’s oudste broer Jacques, een jonggestorven toernooiheld die tot een legende uitgroeide aan het Bourgondische hof. Het boek besluit met een bijdrage over een plattegrond waarvan wel gedacht is dat deze uit de late vijftiende eeuw dateerde en het kasteel van Brederode weergaf zoals het er in de tijd van Yolande moet hebben uitgezien. Dat idee was helaas te mooi of waar te zijn en het artikel in dit jaarboek toont definitief aan dat het om een negentiende-eeuwse vervalsing gaat.

De speciale dank van het bestuur van de Kastelenstichting Holland en Zeeland gaat uit naar de auteurs, die geheel belangeloos hebben meegewerkt aan dit jaarboek.

Auteurs & inhoud

Antheun Janse - Yolande van Lalaing (1422 – 1497)
Thijs Porck -
De Brederodekroniek voor Yolande van Lalaing
Dirk Schoenaers & Hanno Wijsman
- De librie van Batestein. Het boekenbezit van de Brederodes in de vijftiende en zestiende eeuw
Elizabeth den Hartog - Het getijdenboek van Yolande van Lalaing,

een boek voor status en representatie
Hanno Wijsman -
Jacques van Lalaing, de laatste ridder
Elizabeth den Hartog en Taco Hermans -
Over een waerachtich abconterrfeytsel

Jaarboek 2006/2007 - Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen

 

 

 

Het boekje bevat; 222 pagina’s en is rijk geïllustreerd

ISBN 978-90-8559-939-5

De verkoopprijs is € 25,00. (excl. verzendkosten)

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

 

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout en de Ruïne van Brederode te Santpoort

 

 

Jaarboek 2008 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: Buitenplaatsen in de omgeving van Delft

Het Jaarboek 2008 van de Kastelenstichting Holland en Zeeland is in zijn geheel gewijd aan de buitenplaatsen rond Delft. De stad Delft, die in 1246 stadsrechten verkreeg, kent een lange geschiedenis, en verkreeg grote rijkdom door de lakenindustrie en de vele bierbrouwerijen.

Delft - Schilderij: Hendrik Cornelisz. Vroom, 1655

Helaas is er maar weinig dat aan dit middeleeuwse verleden herinnert. Veel van het oude bouwbestand ging verloren tijdens de stadsbranden van 1536 en 1572. Gelukkig rest ons nog één laat-middeleeuwse stadspaleis, het De Huyterhuis (beter bekend als het Gemeenlandshuis van Delfland). Dit huis geeft aan wat een rijk burger van deze stad zich in de late Middeleeuwen kon permitteren, en dat was blijkbaar heel veel.

Het is dan ook opmerkelijk dat het buitenplaatsleven in het rijke Delft nooit echt van de grond gekomen is en dat Delft niet de concentraties buitens kende die we bijvoorbeeld wel rond Haarlem, Leiden en Dordrecht zien.

Waarom dat zo was, leest U in dit boekje.

Maar als er helemaal niets was, was er natuurlijk ook geen jaarboek gekomen, gewijd aan de Delftse buitens. Wat er was, is niet meer, maar opmerkelijk genoeg zijn er juist van de buitenplaatsbezitters langs Vliet en Schie veel ego-documenten bewaard gebleven, die een uniek beeld geven van het dagelijkse leven op een buitenplaats en die de buitens rond Delft toch zeer de moeite waard maken.

Foto: Dr. E. den Hartog

Een dergelijk boekje komt altijd tot stand met de hulp van diverse instanties en personen.

Speciale dank willen wij betuigen aan Museum het Prinsenhof, het Rijswijks Historisch Informatiecentrum, het gemeentearchief Delft, drs. Erik P. Löffler en natuurlijk ook aan de auteurs; Elizabeth den Hartog, Roelof Tuin, Annelot Witsenburg, Marika Keblusek, C. Willemijn Fock en Linda Driesen-van der Male die geheel vrijblijvend hun bijdrage geleverd hebben.

Jaarboek 2008 - Buitenplaatsen in de omgeving van Delft

Het boekje bevat; 202 pagina’s en 95 afbeeldingen

ISBN 978-90-8559-592-2

<<MEER>>

De verkoopprijs is € 19,50. (excl. verzendkosten)

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

Onder redactie van dr. Elizabeth den Hartog en de mr. Robert M. Deuling

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

Museum "Het Tollenshuis" - Herenstraat 67 te Rijswijk

Bruna Boekhandel - Herenstraat 5 te Rijswijk

 

 

Jaarboek 2006 / 2007 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen

‘Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen’ is na ‘Over ambachtsheren en kasteelbergen. De geschiedenis van twee buitenplaatsen in Kloetinge’ het tweede (jaar)boek dat de Kastelenstichting geheel aan Zeeuwse kastelen en buitenplaatsen wijdt. De publicatie bestaat uit een bundel artikelen, alle van gerenommeerde auteurs, waarin de rijke buitenplaatsengeschiedenis van Zeeland in al haar facetten ruim aan bod komt. Tot de auteurs behoren onder andere emeritus hoogleraar in de Geschiedenis van de Kunstnijverheid aan de Universiteit Leiden prof. dr. C. Willemijn Fock en de conservator Kunst, Nijverheid en Historische Voorwerpen van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen drs. Katie Heyning. De inhoud is zeer divers en beslaat de hele provincie, van Zeeuws-Vlaanderen tot Schouwen-Duiveland.

In dit jaarboek vindt u een uitgebreide inleiding op het fenomeen buitenplaatsen (en kastelen) in Zeeland; monografieën over de Elderschans bij Aardenburg, het Heerenhof te Oosterland en het Walcherse buitenplaatsencluster Hoogduin; achttiende-eeuwse kasboeken als bron voor het interieuronderzoek; Petrus Hondius’ hofdicht over de Moffenschans en een onderzoek naar de aankopen in de zeventiende en achttiende eeuw voor Walcherse buitenplaatsen.

<<MEER>>

Het boekje bevat; 195 pagina’s en is rijk geïllustreerd

ISBN 978-90-8559-372-0
 

De verkoopprijs is € 17,50. (excl. verzendkosten)

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

Jaarboek 2006/2007 - Aspecten van Zeeuwse Buitenplaatsen

 

 

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

 

 

'Over ambachtsheren en kasteelbergen. 

De geschiedenis van twee buitenplaatsen in Kloetinge'

Buitenplaats Kloetinge

Zuid-Beveland had vroeger veel kastelen en buitenplaatsen. Van de weinige nog bestaande Zuid-Bevelandse buitenplaatsen resteren het Jachthuis van de ambachtsheerlijkheid Kloetinge en de buitenplaats Kloetinge. Beide buitens zijn tegenwoordig nog particulier bewoond en beschermd als rijksmonument. Niet eerder is in boekvorm geschreven over de bouwgeschiedenis, de bewoningsgeschiedenis en de geschiedenis van tuin en park van deze buitenplaatsen.

Het Jachthuis en de buitenplaats Kloetinge, die aan elkaar grenzen, hebben gedeeltelijk een gezamenlijke geschiedenis die teruggaat tot de vroege Middeleeuwen. Bijzonder aan beide buitenplaatsen is de verbondenheid met de ambachtsheerlijkheid Kloetinge en de aanwezigheid van een oude kasteelberg; een uniek monument als symbool van de onafhankelijkheid van de ambachtsheren.

 De auteurs besteden veel aandacht aan de ontwikkeling van Zeeuwse ambachtsheerlijkheden in het algemeen en doel en functie van de Zeeuwse kasteelbergjes. Op heldere wijze beschrijven de beide schrijvers de achtergronden van kasteelbergen en de geschiedenis van de ambachtsheren, die zich in de Middeleeuwen op de Zeeuwse eilanden ontwikkelden als lokale machthebbers. Ambachtsheren en ambachtsheerlijkheden bestaan nog steeds in Zeeland. Het karakter van de ambachtsheerlijkheden is in de loop van de tijd veranderd en ambachtsheren hebben veel van hun rechten af moeten staan. Bijzonder is dat de ambachtsheerlijkheid Kloetinge nog steeds als ambachtheerlijkheid functioneert.

Het Jachthuis

Het boek is een initiatief van: 

De Vicariestichting ‘De Vijf Capellarijen / Ambachtsheerlijkheid Kloetinge’, 

De buitenplaats Kloetinge 

De Kastelenstichting Holland en Zeeland 

In samenwerking met uitgeverij De Koperen Tuin. 

Over ambachtsheren en kasteelbergen. 
De geschiedenis van twee buitenplaatsen in Kloetinge

Geschreven door Marian Lenshoek-Smeets 

en Ronald van Immerseel.

<<MEER>>

De verkoopprijs is € 22,50. € 26,50.

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

 

Jaarboek 2005 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: De ruïnes van Teylingen en Brederode verbeeld

Dit jaarboek is geheel gewijd aan de 17e- en 18e-eeuwse topografische afbeeldingen van de kastelen van Brederode bij Santpoort en Teylingen bij Voorhout. De artikelen over Brederode en Teylingen zijn geschreven door respectievelijk drs. Wietske Donkersloot en drs. Wobke Hooites, twee studenten kunstgeschiedenis van de universiteit van Leiden die op dit onderwerp afstudeerden.

De inleiding tot de bundel is geschreven door drs. Erik J. Löffler,assistent-conservator Oude Nederlandse Tekenkunst bij het Rijksbureau voor kunsthistorische Documentatie in Den Haag

Veel van het illustratiemateriaal is nooit eerder gepubliceerd.

Bij het tot stand komen van dit Jaarboek heeft de KSHZ veel steun ondervonden van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie in Den Haag. Ook het Regionaal Archief te Leiden, de Universiteits bibliotheek te Leiden, het Rijksprentenkabinet te Amsterdam, het Teylers Museum te Haarlem en het Noord-Hollands Archief te Haarlem waren bereid hun medewerking te verlenen.

Daarnaast is de KSHZ de Stichting K.F. Heinfonds zeer erkentelijk voor de verleende subsidie. Zonder deze subsidie was het niet mogelijk geweest het jaarboek zo rijk van (kleuren)illustraties te voorzien

<<MEER>>

Het boekje bevat; 138 pagina’s en 96 afbeeldingen

De verkoopprijs is € 12,50. € 17,50

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

Jaarboek 2005 - De ruïnes van Teylingen en Brederode verbeeld

 

 

Dieren in en rond de kastelen Teylingen en Brederode

Het boek 'Dieren in en rond de kastelen Teylingen en Brederode' is gebaseerd op de resultaten van de verschillende opgravingen en vondsten die in de afgelopen 150 jaar op beide ruïnes zijn gedaan; beide ruïnes zijn sedert 1995 in beheer bij de Stichting en in de afgelopen periode is veel onderzoek naar de geschiedenis van de kastelen en met name de bewoningsgeschiedenis gedaan.

In plaats van de architectonische en de krijgskundige aspecten van deze kastelen wordt vooral ingegaan op de dieren die in en rond deze kastelen leefden; deze dieren vertellen ons veel over het kasteel en de bewoners, met name over hun status, dagelijkse bezigheden en tafelgewoonten. In dat opzicht is het een unieke studie, die niet alleen voor volwassenen maar vooral voor jongeren interessant is om kennis van te nemen.

Dieren vertellen ons een heleboel over het kasteel en zijn bewoners, vooral over hun status, dagelijkse bezigheden en tafelgewoonten. Dieren speelden een rol tijdens de jacht en in het geval van het paard,ook tijdens oorlogvoeringen en toernooien. Een kasteelheer was het aan zijn stand verplicht roofvogels, honden en paarden te houden. Daarnaast leefde er op een kasteel melk-, slacht- en pluimvee maar ook gezelschaps- dieren, schoothondjes of een vogeltje in een kooitje kwamen voor. Verder waren er dieren waar een kasteelheer of vrouw heel goed zonder kon: muizen en ratten, vlooien, luizen en wormen.

Het boekje is geschreven door Elizabeth den Hartog, telt 167 pagina's en 145 kleurenillustraties.

Veel van de afbeeldingen zijn niet eerder gepubliceerd.

Dieren in en rond de kastelen Teylingen en Brederode

De verkoopprijs is € 22,50. € 24,50

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

 

Jaarboek 2004 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: De archeologie van Teylingen en Brederode 

Vondsten van de Ruïne van Teylingen

In dit jaarboek wordt een verslag gegeven van de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek van vondsten, die in de afgelopen anderhalve eeuw zowel op de ruïne van Brederode als op de ruïne van Teylingen zijn gedaan. Het onderzoek naar deze vondsten werd gedaan door drs. H.J.L.C. Koopmanschap.

Veelal raken vondsten over zo'n lange periode verspreid in verschillende verzamelingen of raken verloren waardoor de onderlinge samenhang of betekenis niet meer bestudeerd kan worden; onderzoek van jaren heeft tot resultaat gehad dat het belangrijkste deel van de gevonden objecten van de Ruïnes van Teylingen en Brederode weer bijeen zijn gebracht.

Met medewerking van velen, instanties, organisaties en personen, is het mogelijk gebleken een goed overzicht te verkrijgen, waarvan in dit Jaarboek verslag wordt gedaan.

Voor zover bekend is dit de eerste keer dat op deze wijze verspreid geraakt materiaal bijeen is gebracht, bestudeerd en beschreven.

Het boek is tot stand gekomen onder redactie van Elizabeth den Hartog (directeur KSHZ), drs. E.J. Bult (Vakgroep archeologie van de gemeente Delft), drs R.H.M. van Immerseel (Stichting tot het behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen) en ir. A. Coops (Zuid-Hollands Landschap).

 

Het boekje bevat; 128 pagina’s en 130 afbeeldingen

De verkoopprijs is € 12,50. € 17,50.

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Ook verkrijgbaar bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout

Ruïne van Brederode te Santpoort

Jaarboek 2004 - De archeologie van Teylingen en Brederode

 

 

Jaarboek 2003 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: Het landgoed Leeuwenhorst bij Noordwijkerhout 

Dit landgoed begon in de dertiende eeuw als cisterciënzerinnenklooster.

Na de reformatie werd het een buitenplaats voor de Ridderschap van Holland.

Na de afschaffing van de Ridderschap in de Franse tijd ging het over in particulier bezit.

In het boek wordt de geschiedenis van Leeuwenhorst gevolgd tot en met de twintigste eeuw.

Speciale aandacht is er voor de laat zeventiende-eeuwse botanische tuin van Gaspar Fagel, raadpensionaris onder Willem en Mary. Deze tuin was beroemd in zijn tijd en werd beschreven door de meest vooraanstaande botanici van de zeventiende eeuw; de collectie ging na de dood van Fagel naar Hampton Court bij Londen.

 

Jaarboek 2003 - Leeuwenhorst, een Hollandse buitenplaats

Daarnaast wordt de geschiedenis van Dijkenburg, van Klein Leeuwenhorst en van het in de oorlog afgebroken Huize Leeuwenhorst uit de doeken gedaan. Het gaat hier om een boeiend complex dat zeker de moeite waard is. In het boek zijn overigens ook een drietal korte interviews opgenomen met de huidige bewoners van het landgoed.

Schrijvers van het boek zijn Elizabeth den Hartog (directeur KSHZ), ir. B. Groen (conservator tuinen van het Paleis het Loo), mevr. C. Teune (hortulana van de Leidse hortus), drs R.H.M. van Immerseel (Stichting tot het behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen) en drs. M. Bultink (Stichting Hou 't Bloeiend).

UITVERKOCHT

 

Jaarboek 2002 - Kastelenstichting Holland en Zeeland

-

Thema: De kastelen en buitenplaatsen rond Leiden 

Aan de orde komen: de kastelen rond Leiden (Elizabeth den Hartog),

de tuinen van de buitenplaatsen rond Leiden (Henk Rijken), 

kasteel Oud Poelgeest (Brigitte Rink-Ensink) en 

de stinzenflora van Oud Poelgeest (Jaap Mennema).

 

Het boekje bevat; 103 pagina’s met 95 afbeeldingen

De verkoopprijs is € 7,50. € 12,50.

Het boekje is te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Ook verkrijgbaar bij:

Ruine van Teylingen te Voorhout

Jaarboek 2002 - Kastelen en buitenplaatsen rond Leiden

 

 

Bezoekersgids voor de Ruïne van Teylingen

In het boekje komen de volgende onderdelen aan de orde :

Teylingen vanaf de vroegste vermelding rond 948 tot heden.

De legende van de Jacoba-kan

Archeologische vondsten te Teylingen.

 

 

Bezoekersgids Ruïne van Teylingen

Het gaat om een rijk geïllustreerd boekje van 48 bladzijden.

Het boekje is te verkrijgen bij:

Ruïne van Teylingen te Voorhout,

of te bestellen bij de KSHZ 

(excl. verzendkosten)

Het boekje kost € 5,00

Bestelformulier

1990 © Kastelenstichting Holland en Zeeland 2010