Ruïne van Brederode

SANTPOORT - GEMEENTE VELSEN

 

INHOUD

 

Historie

Publicaties

Nieuws

Agenda

Promotiefilm uit 1947

Wat is geweest !!

Openingstijden  

Contact

 

Met Dirk (1205-1231) een jongere broer van Willem, heer van Teylingen, begint de stamreeks van het geslacht Van Brederode.

Rond 1282 begon Willem I Heer van Brederode met de bouw van dit kasteel. Ongeveer tien jaar later werd de burcht voltooid.

Het kasteel bestond uit drie delen, een rechthoekige burcht met twee woonvleugels en vier hoektorens, met aan de oostzijde een vrij grote voorburcht en een buitenhof. Voor die tijd was het vierkante bouwplan zeer modern.

Foto: Berto de Jong

Tijdens de Hoeksche en Kabeljauwse twisten in 1351, wordt het kasteel belegerd en ingenomen door de Hoek Gijsbrecht van Nijenrode. Waarschijnlijk zijn de resten van het zwaar beschadigde kasteel toen gesloopt.

Zeker is dat het in het midden van de 14e eeuw volledig herbouwd werd op oude funderingen.

Aan te nemen is, dat het kasteel in 1426 door Haarlemse poorters werd verwoest. Vast staat wel, dat de Van Brederodes het kasteel Batenstein als residentie gebruikte.

Het kasteel wordt in 1461 gedeeltelijk hersteld.

Na het verval, dat sinds de plundering en brandstichting door Spaanse soldaten in 1573, was opgetreden raakte de ruïne geleidelijk onder het stuifzand van de nabijgelegen Kennemerduinen.

Na de dood van Wolfert van Brederode in 1679 verviel het kasteel aan de Hollandse Graven. Later zou de Staat der Nederlanden eigenaar van de ruïne worden. 

In de 19e eeuw trok men zich het lot van deze restanten aan en werd de ruïne rijksbezit.

Brederode - reconstructietekening

Met de consolidatie, van de door het zand geheel ondergestoven ruïne, wordt in 1862 een begin gemaakt. Tijdens deze werkzaamheden werden meerdere gebruiksvoorwerpen aangetroffen. Een gedeelte hiervan wordt in de donjon van de ruïne tentoongesteld.

Het complex bestaat voor het grootste deel uit, slechts tot op geringe hoogte bewaard gebleven, muurwerk op twee eilanden. De vierkante hoofdburcht, een restant van de smalle voorburcht en het terrein zelf.

De hoofdburcht bevat restanten van het poortgebouw, drie vierkante en een ronde hoektoren. De N.O. toren heeft in de 19e eeuw een nieuw dak gekregen en een gekanteelde borstwering. In de kelder muren van de noordelijke vleugel zijn restanten van twee ovens aangetroffen. Van de voorburcht is alleen de poorttoren (6 x 7m) nog grotendeels intact, hier staat ook de dienstwoning.

Vanaf eind maart 2010 is de Rijksgebouwendienst bezig met de grootschalige consolidatie van de ruïne. De werkzaamheden zullen gericht zijn op het behoud van de ruïne voor de komende generaties. Het publiek zal gedurende het onderhoud op de hoogte gehouden worden over de vorderingen van de werkzaamheden. De werkzaamheden worden uitgevoerd in een periode van drie jaar.

Het vormenspel van de ruïne heeft steeds tot de verbeelding gesproken. Tallozen, waaronder ook kunstschilders als Mondriaan en Verwey, bezochten, tekenden of schilderden deze imposante ruïne.Veel van deze tekeningen en schilderijen zijn door de Kastelenstichting Holland en Zeeland bijeen gebracht in het boekje:

De ruïnes van Teylingen en Brederode verbeeld.

Dit boekje is geheel gewijd aan de 17e- en 18de-eeuwse topografische afbeeldingen van de kastelen van Brederode bij Santpoort en Teylingen bij Voorhout. De artikelen over Brederode en Teylingen zijn geschreven door respectievelijk drs. Wietske Donkersloot en drs. Wobke Hooites, twee studenten kunstgeschiedenis van de universiteit van Leiden die op dit onderwerp afstudeerden. Veel van het illustratiemateriaal is nooit eerder gepubliceerd.

<<<MEER INFO>>>

 

Overige publicaties over de Ruïne van Brederode

 

Yolande van Lalaing (1422 –1497), kasteelvrouwe van Brederode

Het boek is geheel gewijd aan Yolande van Lalaing, echtgenote van Reinoud II van Brederode, de laatste adellijke kasteelvrouwe van Brederode. Hoewel haar leven kleurrijk en tragisch genoemd kan worden is zij nog nooit onderwerp geweest van historisch onderzoek of publicaties. Dit boek hoopt deze leemte te vullen. In de deze bundel wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan de bibliotheek van de Brederodes, aan de datering van de zogenaamde Brederode-kroniek die speciaal voor Yolande geschreven is, en aan Yolande’s getijdenboek.

<<<MEER INFO>>>

Dieren in en rond de kastelen Teylingen en Brederode

Het boek Dieren in en rond de kastelen Teylingen en Brederode is gebaseerd op de resultaten van de verschillende opgravingen en vondsten die in de afgelopen 150 jaar op beide ruïnes zijn gedaan; beide ruïnes zijn sedert 1995 in beheer bij de Stichting en in de afgelopen periode is veel onderzoek naar de geschiedenis van de kastelen en met name de bewoningsgeschiedenis gedaan.

<<<MEER INFO>>>

De archeologie van Teylingen en Brederode

In dit boek wordt een verslag gegeven van de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek van vondsten, die in de afgelopen anderhalve eeuw zowel op de ruïne van Brederode als op de ruïne van Teylingen zijn gedaan.

Veelal raken vondsten over zo'n lange periode verspreid in verschillende verzamelingen of raken verloren waardoor de onderlinge samenhang of betekenis niet meer bestudeerd kan worden; onderzoek van jaren heeft tot resultaat gehad dat het belangrijkste deel van de gevonden objecten van de Ruïnes van Teylingen en Brederode weer bijeen zijn gebracht.

<<<MEER INFO>>>

 

Bouwgeschiedenis

 

Opnamen Snuf de hond op Brederode

foto: ANP/Kippa Ade Johnson

Op de ruïne van Brederode zijn gedurende de maand juni opnames gemaakt voor de nieuwe t.v. serie van snuf de hond, Snuf en het Spookslot, het derde Snufboek.

Op de set was het gedurende de opnamen een gezellige drukte. Acteurs, technici, cameramannen, journalisten en vier Duitse herdershonden, die Snuf spelen, waren op de set aanwezig.

Voor regisseur Steven de Jong lag deze ruïne als filmlocatie voor de hand. ,,Er zijn niet zoveel van dit soort ruïnes in Nederland’’, vertelt hij. ,,En het spookt hier echt, zeggen ze.’’

Naast Snuf en het Spookslot wordt in opdracht van de EO ook Snuf en de zwerftocht van de IJsvogel verfilmd. De films worden door de EO in het najaar uitgezonden en op dvd uitgebracht. Ook komt er van een van de twee titels een bioscoopversie.

Opening expositie over Yolande van Lalaing op Brederode

Foto: Jurgen van der Kooij

Naar aanleiding van het Jaarboek over Yolande de Lalaing is er op de ruïne van Brederode een expositie over Yolande ingericht. Het Jaarboek 2009 en de expositie op Brederode zijn het resultaat van een langjarig wetenschappelijk onderzoek van dr Elizabeth den Hartog, directeur van de Kastelenstichting Holland & Zeeland.

Deze expositie werd op zaterdag 6 maart feestelijk geopend. Genodigden en donateurs van de stichting waren bij de opening, welke Yolande “zelf” verrichtte met een druk op de beamer, aanwezig. De Kastelenstichting Holland en Zeeland werd op 29 mei 1985 opgericht. In 2010 bestaat zij dus 25 jaar, de aandacht voor Yolande, echtgenote van Reinoud II van Brederode, de laatste adellijke kasteelvrouwe van Brederode, is toepasselijk in het kader van het onderhavige jubileum.

Sinds 1995 beheert de stichting immers de kasteelruïnes van Teylingen en Brederode. Deze expositie past binnen het streven van de stichting om meer aandacht te geven en te genereren voor de beide ruïnes door zo veel mogelijk aspecten te belichten van het kasteel en van het leven op een kasteel.

Na de opening was er tijd voor een drankje en een hapje welke door de beheerster zelf gemaakt waren. De opening van de expositie is met muziek opgeluisterd door leden van de Compagnie van Brederode in de gebruikelijke kleding uit de tijd van Yolande van Lalaing.

Het dubbele jubileum van 15 jaar Brederode en het feit, dat 25 jaar geleden de Kastelenstichting is opgericht, is aanleiding geweest om deze expositie op de ruïne van Brederode in te richten, die komende twee jaar op de ruïne van Brederode te zien zal zijn.

Groot onderhoud ruïne van Brederode

Foto: J. van der Kooij

Op zaterdag 6 maart, tijdens de opening van de expositie over Yolande de Lalaing, werd meegedeeld dat, na vorig jaar de houten bruggen op de ruïne van Brederode vervangen te hebben, de Rijksgebouwendienst, in maart begint met de grootschalige consolidatie van de ruïne. De werkzaamheden zullen gericht zijn op het behoud van de ruïne voor de komende generaties.

Het bijzondere aan deze werkzaamheden is dat voorafgaande daaraan uitgebreid technisch en wetenschappelijk onderzoek plaats vindt waarbij o.m. de Technische Universiteit Delft betrokken is. Het is namelijk uitzonderlijk dat de mogelijkheid zich voordoet om aan authentiek metselwerk daterend vanaf de twaalfde eeuw dergelijk onderzoek te verrichten.

Voor dit onderhoud, om de stabiliteit voor de komende decennia te garanderen worden er bijvoorbeeld “opofferingstenen op de muren aangebracht, loszittende stenen vastgezet en ontbrekende stenen aangevuld en wordt het metselwerk opnieuw gevoegd. Bijzonderheid hier is dat leerling-metselaars bij dit project betrokken worden. Om de werkzaamheden uit te voeren zal het nodig zijn een steiger tegen de het muurwerk te plaatsen.

Het publiek zal gedurende het onderhoud op de hoogte gehouden worden over de vorderingen van de werkzaamheden. Goede voorlichting kan er immers voor zorgen dat het juist interessant wordt de ruïne
tijdens de werkzaamheden te bezoeken. Hiervoor worden er op bepaalde plekken rond het complex ‘historische vensters’ aangebracht, een soort schilderijlijsten die uitzicht bieden op delen van de restauratiewerken. ‘Het idee is samen met de Rijksgebouwendienst ontwikkeld. De werkzaamheden worden uitgevoerd in een periode van drie jaar.


Evenementen op de ruïne van Brederode

 

6 augustus  t/m 5 september - Beeldententoonstelling op de Ruïne van Brederode

Deze zomer is op de Ruïne van Brederode een kunstexpositie te zien van dertien kunstenaars met schilderijen en veel dierenbeelden.

Exposanten zijn:

Leo van den Bos, Gerard Brouwer, Hetty Heijster, Anjo de Jong, Jonneke Kodde, Coba Koster, Yvonne Piller, Eyntie Tinbergen, Van der Vegt, Inez Warnaar, Ans Zondag, Ruud Zweypfenning en Margot Hudig.

Meer informatie: www.beeldentuinsantpoort.nl


10 september - Klassieke muziek op de Ruïne van Brederode

Een avondvullend programma op de ruïne van Brederode met:

Het Kosmofone Quartet

Bjork Nielsdottir, soprano (IJsland)
Fraukje Ramona Weishaupt, clarinet (Friesland)
Rosa Maria Diaz Cotan, harp (Spanje)
Hiroki Kadowaki, cello (Japan)

Het programma wordt aan elkaar gepraat door Elbet Remijn, een ervaren presentatrice/verhalenvertelster, met mooie verhalen en gedichten.

Foto: J.H.A.M. v/dr Kooij

De ruïne is open vanaf 20.00 uur; het programma begint om 21.00 uur.

 Reserveren is verplicht via tel: 023 5378763

 

11 september - Monumentendag op de Ruïne van Brederode

Foto:

Op deze dag zal het officiële startsein worden gegeven voor de consolidatiewerkzaamheden welke de komende jaren op de ruïne worden uitgevoerd.

De ruïne is vanaf 13.00 uur (gratis) toegankelijk voor publiek. Er zijn deze dag mensen van het expertteam aanwezig om uitleg te geven over de consolidatie.

Het publiek zal gedurende het onderhoud op de hoogte gehouden worden over de vorderingen van de werkzaamheden.


t/m 1 november

Expositie op de ruïne van Brederode

Tentoonstelling over Yolande van Lalaing

afbeelding: Detail getijde boek de Lalaing

De Kastelenstichting Holland en Zeeland werd op 29 mei 1985 opgericht. In 2010 bestaat zij dus 25 jaar, en dat moet gevierd worden. De aandacht voor Yolande, één van de bewoners van Brederode, is toepasselijk in het kader van het onderhavige jubileum. Sinds 1995 beheert de stichting immers de kasteelruïnes van Teylingen en Brederode.

De tentoonstelling op Brederode, evenals het jaarboek 2009 over Yolande, passen dan ook prachtig binnen het streven van de stichting om meer aandacht te geven en te genereren voor de beide ruïnes door zo veel mogelijk aspecten te belichten van het kasteel en van het leven op een kasteel.

Yolande van Lalaing was echtgenote van Reinoud II van Brederode en de laatste adellijke kasteelvrouwe van Brederode. Zij leefde van 1422 tot 1497.

 

Brederode in propagandafilm padvinderij 1947

Ridders Zonder Harnas 1/5 (1947)

Ridders Zonder Harnas 2/5 (1947)

Ridders Zonder Harnas 3/5 (1947)

Ridders Zonder Harnas 4/5 (1947)

Ridders Zonder Harnas 5/5 (1947)

Op YouTube staat een korte film waarin de ruïne van Brederode een rol speelt. Het gaat om een Nederlandse speelfilm uit 1947 over de padvinderij. De film heet: ‘Ridders zonder harnas’ en gaat over de activiteiten van padvinders. De afleveringen waarin Brederode voorkomt zijn de afleveringen drie en vier. In deze afleveringen gaat een groep padvinders kamperen. Eén van de jongens kan ’s nachts niet slapen, kruipt z’n tent uit en vindt een oude kasteelruïne waarin een ridder en zijn schildknaap al 500 jaar liggen te slapen na een iets te sterk slaapdrankje te hebben gedronken.

Met dank aan Jeroen Drenthe

 

Ruïne van Brederode, 

Velserenderlaan 2, 

2082 LA Santpoort.

 

Info:

Beheerders:

dhr. G. Brouwer en mw. A. Dijkstra

tel: 023 5378763

 

Foto: A. Speelman

Open:

Woensdag  t/m zondag

10.00 tot 17.00 uur

 

Gesloten:

1 november tot 1 maart

Voor groepen op afspraak wel geopend.

 

Toegangsprijzen:

Volwassenen € 3,00

Kinderen t/m 12 jaar  €1,50

 

Begunstigers K.S.H.Z.

vrij entree.



28 augustus - Entertainment op de Ruïne van Brederode

28 augustus heeft de blues/jazzavond plaatsgevonden op de ruïne van Brederode. Gezien het weer gebeurde het in de torenkamer en die zat helemaal vol.

Het was een avondvullend programma met medewerking van het koor Las Campanas en Red and Blues

De muziek was erg goed, de sfeer top en iedereen ging opgetogen naar huis.

Foto: J.H.A.M. v/dr Kooij

28 juli t/m 1 augustus - Kampement op de Ruïne van Brederode
Compagnie van Brederode

Compagnie van Brederode

Dit weekend sloeg de Compagnie van Brederode zijn tenten op bij de Ruïne van Brederode.

De compagnie is een groep huurlingen uit de woelige 15e eeuw en wil laten zien wat een mens in die tijd moest doen om te leven en te overleven. Hierbij proberen ze zo authentiek mogelijk te zijn. De Compagnie probeert hun kampement en de kleding van de mensen zo getrouw mogelijk neer te zetten. Zo toonden o.a. de soldaten hun wapens en de kokkin haar potten en pannen. Er was ook een schietbaan voor pijl en boog.

Deze week trokken 1950 bezoekers naar de ruïne met als drukste dag de zondag met 595 bezoekers.




 

1990 © Kastelenstichting Holland en Zeeland 2010 -- Herzien: 30 augustus 2010