Nieuwe bedreiging Huis ten Donck

Nu de ene overheid, de gemeente Ridderkerk, een akkoord heeft getekend met de stichting Het Huys ten Donck voor een duurzame instandhouding van deze historische buitenplaats, komt een andere overheid met een nieuwe bedreiging in de vorm van een nieuwe weg over of pal langs deze historische buitenplaats. Al zijn de plannen in een heel vroeg stadium en is er voor deze weg nog een andere optie in beeld,  toch maken wij, als VKHZ, ons zorgen over deze plannen.

Jurgen van der Kooij / Webmaster V.K.H.Z.

De Buitenplaats als factor in ruimtelijke ordening? Als vector? Of als victim?

Op 23 november werd door minister Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) bekend gemaakt dat er bij Rotterdam een nieuwe oeververbinding zal komen. Twee opties werden getoond op een enigszins wazige kaart. Daardoor is het niet meteen bij iedereen doorgedrongen dat een van de twee genoemde opties precies op de locatie van Het Huys ten Donck in Ridderkerk is gelegen. Het Huys ten Donck is een schitterende buitenplaats uit 1746, met zelfs oudere wortels. Het interieur behoort tot de mooiste van Nederland maar bovendien is dit een zeer compleet bewaard gebleven ensemble van hoofdhuis, bijgebouwen, park en bos (van 22 hectare en opengesteld voor het publiek) en bijbehorend grondbezit. Zo ligt er westelijk van het park nog een uitgebreid, gemengd gebied met kleinschalige agrarische en natuurbestemming. Aan de rivier ligt een bijzonder buitendijks gebied, met een haventje.

Foto: Google Maps – 24-11-2018

Niet alleen is de cultuurhistorische waarde van de buitenplaats buitengewoon hoog; door openstelling, vele publieksevenementen, betrokkenheid van lokale vrijwilligers en de ‘groen’functie voor de omgeving is er ook een hoge sociaal-culturele waarde. De Stichting achter de buitenplaats gaat met de tijd mee. Zie ook https://huystendonck.nl

Dat alles wordt bedreigd door de tweede optie die het ministerie in gedachten heeft.

Kaart: NRC – 27-11-2018

Het hoeft, onder kenners en liefhebbers van buitenplaatsen, natuurlijk geen betoog dat een oeververbinding vlakbij het huis desastreus zou zijn. De historische zichtas en de ensemblewaarde zouden zwaar geschaad worden. De zichtas strekt zich nu vóór, dóór en achter het Huys uit. Doordat de gangwanden in het verlengde van de ramen in de voor- en achtergevel eveneens ramen hebben is er vanuit het park zicht op de rivier en andersom. Op de zichtas liggen boven elkaar twee schitterende Rococco-zalen. De zichtas is voor deze buitenplaats dus van groot belang. Verkeerslawaai zou bovendien de rust die past bij deze als laatste bewaard gebleven complete buitenplaats onderuithalen wanneer er een brug door het gebied zou worden aangelegd.

Ook een eventuele tunnel is bezwaarlijk door de invloed daarvan op de grondwaterstand. Aan de overkant van de rivier zou de ‘oost-oost-optie’ uitkomen in een natuurgebied: een mooi gebied in de Krimpenerwaard.

Overigens ligt de vraag wáár de brug-of-tunnel komt nog open. Zie ook het artikel in NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/27/waar-komt-rotterdams-nieuwe-brug-of-tunnel-a2756608.

Het komend halfjaar, met de start van de vooronderzoeken zal cruciaal worden. De berichtgeving van de minister is nog vers, maar de reacties komen al op gang. Ik hoop dat liefhebbers van buitenplaatsen hun stem laten horen, en waar mogelijk hun invloed aanwenden.

De gemeente Ridderkerk is sterk tegen deze optie. Ook RTV Rijnmond heeft er aandacht aan gegeven. Dat is een goede start!


Beelden: RTV Rijnmond – 24-11-2018

Iris Broersma / Erfgoedzorg. Onderzoek, advies en behoud van historische interieurs