De voorjaars-excursie stond in het teken van het onlangs verschenen boek:

“Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland”

Tijdens deze excursie stonden de kastelen van Midden Delfland en het Westland centraal. Wij bezochten op deze dag o.a. museum Het Tramstation te Schipluiden en het Westlands museum te Honselersdijk .

Het programma zag er als volgt uit:

• 10.00 – 10.30 uur – Ontvangst met koffie/theein Museum Het Tramstation te Schipluiden.
• 10.30 – 12.00 uur – Bezichtiging van de tentoonstelling ‘Kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland’; daarna bezochten we het nabij geleden kasteelterrein van de Keenenburg
  en de Dorpskerk van Schipluiden. De samensteller van de expositie, historicus Jacques Moerman, leidde ons rond.
• 12.30 – 13.15 uur – Lunch  vond plaats in het Westlands museum te Honselersdijk, waarvoor onze dank!
• 13.15 – 14.00 uur – Lezing: De kastelen en adellijke huizen van Midden-Delfland door Jacques Moerman.
• 14.00 – 14.45 uur – Lezing: De Keenenburg, een coulisse kasteel te Schipluiden, door Jacques Moerman.
• 14.45 – 15.00 uur – Koffie / thee.
• 15.00 – 16.00 uur – Lezing: Tien adellijke vrouwen, werden er twaalf, in het Westland, door Harry Groenewegen.
• 16.00 – 16.45 uur – Bezichtiging van de expositie: Steenrijk – Ridders en kastelen in het Westland.
• 16.45 – 17.00 uur – Afsluitend drankje en einde van de excursie.

Museum Het Tramstation te Schipluiden is gevestigd in het voormalige tramstation van de Westlandse Stoomtram Maatschappij.
Naast een vaste expositie is nu de tentoonstelling ‘Kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland. Wonen en werken op stand’ te zien. In dit relatief kleine gebied kwamen alle kasteeltypen voor, van motte kastelen tot een grote waterburcht met een hoofd- en een voorburcht (de Keenenburg).
In totaal worden twaalf kastelen en adellijke huizen belicht. Naast veel beelden is er ook laatmiddeleeuws vondstmateriaal te zien, waaronder aardewerk, wapens en zelfs een authentiek harnas. Uit archieven is bekend wat er in sommige adellijke huizen aan de muur hing en wat er werd gegeten. Hierna bezochten we het nabij geleden kasteelterrein van de Keenenburg en de Dorpskerk van Schipluiden. In deze kerk zijn veel herinneringen aan de bewoners van de Keenenburg te zien.

 

In het Westlands Museum zie je hoe het er vroeger aan toe ging op een tuinbedrijf. Er is een grote tuin waar op ouderwetse manier groenten en fruit gekweekt worden; leiperen aan de muren, rabarber in bleekpotten en perziken en druiven in oude kassen. Je wandelt langs bessenpaden en groentebedden vol sla, andijvie en kool. In het museum zelf zijn foto’s en oude gereedschappen die je de geschiedenis van het tuinbedrijf vertellen. Naast de vaste expositie is er ook een wisselexpositie te zien, zoals nu: Steenrijk – Ridders en kastelen in het Westland.
In de middeleeuwen stonden er in het Westland zeventien kastelen, bewoond door adellijke families. De periode tussen de 12e en de 16e eeuw was een roerige tijd. De tentoonstelling neemt je mee in een wereld van macht, strijd, glorie en ondergang. Met aandacht voor een aantal prominente Westlandse kastelen en hun bewoners.

Lezing ‘Kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland’, waaronder de Commanderij in Maasland, Huis ten Dorp en Hodenpijl in Schipluiden. Waar lagen in dit gebied de kastelen? Zijn er indicaties hoe ze eruit hebben gezien? Wat is er nu nog van te zien?

Lezing: De Keenenburg, een coulisse kasteel te Schipluiden.
De spreker belichtte een aantal aspecten van de Keenenburg, het grootste kasteel van Delfland. Ook besprak hij enkele hoofdbewoners van deze waterburcht. Vooral de periode vóór 1600 komt aan bod.

Lezing: Tien adellijke vrouwen in het Westland
De insteek van de lezing had als leidraad de adellijke vrouw, waardoor de te bespreken kastelen in een ander daglicht kwamen te staan.
Aspecten, die de aandacht kregen waren: herontginning van het gebied, de machtspolitiek van de Hollandse graven, kerk, klooster, huwelijkspolitiek, gewapende en ongewapende strijd en regio overstijgende ontwikkelingen.
In het Westland, het gebied tussen Den Haag, Delft, de Zwet en de Maas werd het grafelijke kasteel ‘s-Gravenzande in het ambacht Monster besproken. Verder de kastelen Polanen, Wateringen, Honselersdijk, Hoge en Lage Woerd, Broekboomgaard, De Poel en enkele adellijke huizen kwamen aan bod.
Bij kasteel Honselersdijk kregen de verschillende gebouwen op de hoofdburcht, nederhof en voorhof extra aandacht.

Maar helaas, ook aan deze zeer boeiende dag kwam weer een einde, tot de volgende keer.