Excursie – 21 oktober 2017

Excursie – 21 oktober 2017

Excursie 21 oktober naar Baarland.

Op zaterdag 21 oktober voert de excursie ons naar de “Zak van Zuid Beveland” We hebben voor u een fraai programma in elkaar weten te zetten. Naast lezingen brengen wij een bezoek aan de fundamenten van de Hellenburg, worden wij door de eigenaar ontvangen op slot Baarland en is er een rondleiding door het Fort Ellewoutsdijk. Naast deze objecten nemen we een kijkje in Ellewoutsdijk, (kasteeleiland en voormalige buitenplaats) en bij de Vliedbergen van Coudorpe en Borssele, beter bekend als “de Berg van Troje”.

Kastelen rond Baarland; van hoog naar laag.
Lezing door dr. ir. D.B.M. (Taco) Hermans.

Rond Baarland vinden we een vrijwel compleet scala aan verschillende typen kastelen. Van kunstmatig opgeworpen heuvels met daarop de kastelen (de motte kastelen) tot kastelen die op het maaiveld zijn gebouwd en van woontorens tot vierkante kastelen. Daarnaast zien we ook hoe kastelen worden vergroot of verkleind al naargelang de tijd. Als laatste zien we de gevolgen van de overstromingen voor het kastelenbestand en de continuïteit van een plek door de eeuwen heen.

Taco Hermans is opgeleid als restauratiearchitect en bouwhistoricus. Momenteel is hij werkzaam als senior-onderzoeker en kastelenexpert bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De Hellenburg

De Hellenburg is waarschijnlijk rond het jaar 1300 ontstaan. Mogelijk eerst als woontoren en daarna een vierkant kasteel. Het kasteel is maar kort bewoond. Waarschijnlijk werd het in 1477 door een stormvloed verwoest. Het is nooit meer herbouwd. 

Het kasteel werd in 1957 bij toeval ontdekt tijdens grondwerken. Onder leiding van Dr. Renaud werden de resten van het kasteel blootgelegd.

In 1977 zijn deze fundamenten gerestaureerd en is er weer een gracht omheen aangelegd. De hoofdburcht heeft een omtrek van ongeveer 40 bij 30 meter en bevatte o.a. 8 ronde en vierkante torens. De voorburcht lag aan de noordzijde van het kasteel.

Bron: absolutefacts.nl – Foto: Webmaster 

Slot Baarland

Slot Baarland is waarschijnlijk in het begin van de veertiende eeuw gesticht door de heren Van Renesse, de ambachtsheren van Baarland, Bakendorp en Oudelande. Het is mogelijk een opvolger van een, in de nabijheid gelegen, houten kasteel.

De hoofdburcht van het kasteel bestond rond 1500 uit een ommuurd binnenplein, met aan twee zijden woonvleugels en torens op drie van de hoeken. Op de voorburcht van het kasteel stond een bijgebouw, en er was een geometrische siertuin aangelegd.

Na 1730 raakte het huis langzaam in verval maar werd na 1741 nog opgeknapt. In 1840 werd besloten om het hoofdgebouw te slopen, alleen het koetshuis bleef over. Dit is tussen 1965 en 1970 gerestaureerd tot woonhuis. Ook de ommuring van het kasteelplein is weer opgetrokken, met op de hoeken lage ronde torentjes. Ter plekke van het hoofdgebouw ligt nu een siertuin.

Bron: kastelen.nl – Foto: J.C. Brandhorst 

Fort Ellewoutsdijk

Fort Ellewoutsdijk is een verdedigingswerk uit 1839. Het fort werd gebouwd in de vorm van een zeshoek en was volledig omringd met een gracht. Aan de buitenzijde is het vestingwerk 80 meter breed en 110 meter lang; de buitenmuren zijn 10 meter hoog.

In het muurwerk aan de zeezijde bevinden zich 19 rechthoekige bomvrije ruimten die voorzien zijn van in zwaar metselwerk uitgevoerde tongewelven. Boven op lag oorspronkelijk een aarden borstwering waar achter kanonnen stonden opgesteld. In totaal konden er 500 manschappen in het fort gelegerd worden.

Het vestingwerk is nog geheel intact. De muren verkeren in redelijke staat van onderhoud al hebben de gewelven veel geleden onder het vocht. Medio 2011 werden restauratie werkzaamheden afgerond. Sinds 1981 ligt het beheer bij Vereniging Natuurmonumenten.

Bron: Wikipedia – Foto: J.C. Brandhorst

Ellewoutsdijk

Het dorp is gelegen aan de Westerschelde in de zuidelijkste punt van Zuid-Beveland. Hier stond tot 1820 het kasteel Ellewoutsdijk, In een gereconstrueerd eiland in een gracht bevinden zich nog restanten van dit kasteel.

Rondom de burchtheuvel van het middeleeuwse kasteel werd de buitenplaats Zorgvliet aangelegd. De met de aanleg van het Suezkanaal rijk geworden aannemer van baggerwerken J.C. van Hattum verwierf hier in 1881 goederen. Hij liet hier een neogotische zomerverblijf bouwen. Het huis werd in 1944 verwoest. Het huidige huis dateert uit 1952.

Bron: Wikipedia – Foto: J.C. Brandhorst

Vliedberg “Coudorpe”

Coudorpe was een parochie, dorp en ambachtsheerlijkheid. De vluchtberg, of vliedberg, van Coudorpe, de Coudorpsche Berg, bestaat nog. De ‘berg’ dateert uit de 12e/13e eeuw. De vliedberg Coudorpe is 6 meter hoog, heeft een doorsnede van ±25 meter en is niet omgeven door een sloot of gracht.

Het terrein rondom de vliedberg is beschermd gebied. Door herhaalde overstromingen van de Coudorpepolder en door de opkomst van Driewegen als woonkern, raakte Coudorpe op den duur geheel ontvolkt.

Bron & foto: voetstappen.nl

Berg van Troje

De berg van Troje is een vliedberg gelegen aan de rand van het dorp Borssele en is het restant van het voormalig motte-kasteel het Slot Troje, dat het stamslot was van de Heren van Borssele.

De berg is waarschijnlijk aangelegd in de 11e of de vroege 12e eeuw om dienst te doen als woonterp. Vroeg in de dertiende eeuw werd de heuvel verhoogd tot 7.1 meter en werd voorzien van een stenen ringmuur met steunberen met een totale diameter van 50 meter.
Boven op de berg stond de woontoren of donjon, waar in de 13e/14e eeuw een uitkijktoren aan werd toegevoegd. Deze hoofdburcht was omringd door een slotgracht en werd door een loopbrug verbonden met de lager gelegen voorburcht. Tijdens het overstromingsjaar 1530 stortte een deel van de ringmuur in de omliggende gracht en daarna raakte het kasteel steeds meer in verval. Uiteindelijk verdween het op de vliedberg liggende kasteel zelfs geheel.
In de Tweede Wereldoorlog werden door de Duitsers twee bunkers in de berg ingegraven die er nog steeds liggen.

Bron & foto: wikipedia 

U wordt op zaterdag 21 oktober om 10.00 uur ontvangen in het Dorpshuis Baarland “The Cameronian “ Nieuweweg 4 te Baarland, met koffie.
De deelnemers die per openbaar vervoer komen kunnen dit op het inschrijfformulier aangeven als zij op het station van Bergen op Zoom afgehaald willen worden. U dient dan uiterlijk om 9.15 uur op het station te staan.

Het programma:
10.00 uur – Ontvangst met koffie in het Dorpshuis Baarland “The Cameronian.
10.15 uur – Lezing: “Kastelen rond Baarland; van hoog naar laag”, door dhr. Taco Hermans.
11.15 uur – Koffie met Zeeuwse Bolus.
11.30 uur – Beeldpresentatie Buitenplaats Zorgvliet te Ellewoutsdijk.
12.00 uur – Wandeling naar en bezichtiging van de fundamenten van kasteel de Hellenburg.
12.45 uur – Lunch.
13.30 uur – Ontvangst en rondleiding Slot Baarland door de eigenaar dhr. Steketee.
15.15 uur – Koffie/Thee Fort Ellewoutsdijk.
15.30 uur – Rondleiding Fort Ellewoutsdijk.
16.20 uur – Ellewoutsdijk, Slot eiland en Resten buitenplaats Zorgvliet.
17.00 uur – Vliedberg van Coudorpe.
17.25 uur – Vliedberg van Borssele (berg van Troje).
17.45 uur – Afscheidsdrankje.

Kosten voor deze excursie bedragen € 35,– voor begunstigers en € 40,– voor een introducé.
Dit bedrag is inclusief entree gelden, lunch, koffie/thee, Zeeuwse Bolus en afsluitend drankje.

Let op: Opgave is geheel vrijwillig, eenmaal aangemeld is het niet meer vrijblijvend.
Mocht u zich alsnog afmelden dan zijn daar kosten aan verbonden. Tot drie dagen voor de excursie 50%, binnen 3 dagen geen restitutie i.v.m. gemaakte kosten.
Deelname geschiedt met eigen vervoer en geheel op eigen risico!!

Aanmelden

Let op! Deelname is pas volledig bij ontvangst van betaling. 
waarbij “Vrienden”(begunstigers) voorrang hebben. Inschrijftermijn sluit op 15 oktober.